Kimler tatil parası alıyor?

Genel kural olarak, Hollanda’da iş sözleşmesiyle çalışan herkes tatil parası almaya hak kazanıyor. Serbest çalışanlar (zzp’ler) ve girişimciler ise bu ödemeden yararlanamıyor.

Bazı işverenler tatil parasını yılda bir kez değil, aylık olarak maaşa ekleyebiliyor veya çalışanlara esnek bir bütçe sunabiliyor.

Ne kadar tatil parası alınıyor?

Yasal düzenlemeye göre çalışanlar en az brüt yıllık maaşlarının yüzde 8’i kadar tatil parası alıyor. Örneğin yıllık 26 bin euro brüt geliri olan bir çalışan yaklaşık 2 bin 80 euro brüt tatil parası alabiliyor.

Neden net tutar daha düşük?

En büyük sürprizlerden biri vergi kesintisi oluyor. Tatil parası ek gelir olarak değerlendirildiği için yüksek oranda vergilendiriliyor.

Hollanda’da gelir seviyesine göre vergi oranları yaklaşık olarak:

• yüzde 35,75 (düşük gelir grubu)
• yüzde 37,56 (orta gelir grubu)
• yüzde 49,5 (yüksek gelir grubu)

İşveren bu vergiyi otomatik olarak kesiyor, bu nedenle çalışanın hesabına net tutar yatıyor ve beklenenden daha düşük görünüyor.

AOW emeklileri de alıyor

Devlet emeklilik sistemi olan AOW kapsamında olanlar da tatil parası alıyor. Bu ödemeler Sosyal Sigorta Bankası (SVB) tarafından yapılıyor ve genellikle AOW maaşıyla birlikte mayıs ayında ödeniyor.

Bu yıl AOW tatil parası tek yaşayanlar için yaklaşık 1.233 euro brüt seviyesine çıkarken, çiftler için yaklaşık 881 euroya yükseldi. Artışın nedeni olarak asgari ücretteki yükseliş ve enflasyon ayarlamaları gösteriliyor.

Sonuç

Tatil parası Hollanda’da önemli bir ek gelir olsa da, yüksek vergi kesintileri nedeniyle birçok çalışan için “kâğıt üzerindeki” rakam ile banka hesabına yatan miktar arasında belirgin fark oluşabiliyor.

#hollanda.    #tatil.      #ödenek.     #tatilparası.       #hükümet.      #hollandahaberleri.    #emekli.    #svb   #orta.   #alt.   #yüksek.  #hollandapostası

Toplu dava başlatıldı

Hollanda’daki gizlilik hakları savunucusu Privacy Stichting CUIC, milyonlarca mağdur adına Odido’ya karşı toplu dava süreci başlattı. Ancak uzmanlar, toplu davaların sonuçlanmasının yıllar sürebileceğine dikkat çekiyor.

Buna karşılık veri sızıntısından etkilenen kişiler, toplu davayı beklemeden bireysel olarak da tazminat talebinde bulunabiliyor.

“Asıl tehlike verilerin birleşmesi”

Hollanda Veri Koruma Kurumu (Autoriteit Persoonsgegevens) yetkilileri, tek bir bilginin çoğu zaman yeterli olmadığını, ancak birden fazla kişisel bilginin birleşmesi halinde riskin katlanarak arttığını vurguladı.

Siber güvenlik uzmanlarına göre bu tür veri setleriyle suçlular:

kişinin adına kredi çekebiliyor,

• sahte kira sözleşmeleri düzenleyebiliyor,
• geniş çaplı phishing saldırıları gerçekleştirebiliyor,
• hatta yasa dışı faaliyetler için kimlik bilgilerini kullanabiliyor.

“Korku zararı” da tazminat sebebi olabilir

Mahkemelerde son dönemde dikkat çeken yeni bir kavram öne çıkıyor: “korku zararı” (angstschade).

Uzmanlara göre, kişisel verilerin ileride kötüye kullanılacağı yönündeki haklı endişe bile tazminat talebi için yeterli gerekçe sayılabiliyor. Avrupa Birliği hukukunda yeni sayılan bu yaklaşımın miktarı ise her dosyada farklı değerlendiriliyor.

Tazminat miktarı ne kadar olabilir?

Hollanda’da veri sızıntısı davalarında bireysel tazminatların genellikle:

• 250 euro ile 2 bin 500 euro arasında değiştiği belirtiliyor 

Hukukçular, tazminat için en önemli unsurun şirketin Avrupa Veri Koruma Tüzüğü’ne (AVG) uygun güvenlik önlemleri alıp almadığının kanıtlanması olduğunu ifade ediyor.

Uzmanlar ayrıca vatandaşlara şu uyarıyı yapıyor: Eğer Odido, Basic-Fit veya Booking.com gibi şirketlerin müşterisiyseniz, hesap hareketlerinizi düzenli kontrol edin, şüpheli e-postalara dikkat edin ve kimlik bilgilerinizin kötüye kullanılıp kullanılmadığını takip edin.

Hollanda Veri Koruma Kurumu’nun (AP) önerileri

Veri sızıntısı durumlarında kişisel bilgilerinizin kötüye kullanılma riskini azaltmak için Hollanda Veri Koruma Kurumu (AP), vatandaşlara şu tavsiyelerde bulunuyor:

• Her platformda farklı şifre kullanın. Bunun için bir şifre yöneticisi (password manager) kullanabilirsiniz. Bu tür uygulamalar şifrelerinizi güvenli şekilde saklar ve sizin için güçlü şifreler oluşturabilir.
• Kuruluşlar ek güvenlikli giriş yöntemi sunuyorsa mutlaka kullanın. Örneğin kullanıcı adı ve şifrenizin yanında telefonunuza gönderilen bir doğrulama kodunu da girmeniz gerekebilir. Bu yöntem çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) olarak adlandırılır 
• Kişisel bilgilerinizi kimlerin ve hangi amaçla istediğine dikkat edin. Verilerinizin kontrolü sizde olsun. Örneğin bir şirket, sunduğu hizmet için gerekli olmayan bilgileri talep ediyorsa bu bilgileri paylaşmayın.
• Gizlilik haklarınızı aktif şekilde kullanın. Örneğin artık kullanmadığınız bir alışveriş sitesindeki hesabınıza ait verilerin silinmesini talep edebilirsiniz. Kurumların elinde ne kadar az veriniz bulunursa, riskiniz de o kadar azalır.

49 euroya 3 ay sınırsız ulaşım

Planlanan modele göre vatandaşlar, aylık 49 euro ödeyerek üç ay boyunca otobüs, tramvay, tren ve metroda yoğun saatler dışında sınırsız seyahat edebilecek. Uygulamanın, özellikle artan yakıt fiyatları nedeniyle özel araç kullanımını azaltmayı hedeflediği ifade ediliyor.

Planın, muhalefetin önde gelen partilerinden Yeşil Sol - İşçi Partisi (GroenLinks-PvdA) tarafından önerildiği ve hükümet kanadında da “olumlu yaklaşıldığı” belirtiliyor.

“Otomobil yerine toplu taşıma” hedefi

Parti lideri Jesse Klaver, uygulamanın hem ekonomik hem de çevresel açıdan önemli olduğunu vurgulayarak, “Ulaşım giderek pahalı hale geliyor. Toplu taşıma daha erişilebilir olursa insanlar bütçelerini rahatlatır” dedi.

Planın özellikle aile ziyareti, sosyal geziler ve hafta sonu seyahatlerini kapsadığı, iş saatlerinin yoğun olduğu dönemlerin ise dışında tutulacağı bildirildi.

Almanya modeli örnek gösteriliyor

Benzer bir uygulamanın daha önce Almanya’da da hayata geçirildiği ve enerji krizi döneminde vatandaşlara ucuz ulaşım imkânı sağladığı hatırlatılıyor.

Hollanda’da önerilen sistemin devlete yaklaşık 118 milyon euroya mal olacağı hesaplanırken, hükümet ile muhalefet arasında müzakerelerin sürdüğü belirtiliyor.

Uzmanlara göre, enerji krizi ve yüksek yakıt fiyatlarının etkisiyle bu tür sosyal ulaşım desteklerinin Avrupa genelinde yaygınlaşması mümkün görünüyor.

CBS ekonomisti Frank Notten, yaşanan düşüşün sıra dışı olduğunu belirterek, “Bu kadar kısa sürede bu denli büyük bir düşüş gerçekten olağan dışı. Tüketici güveni adeta küresel gelişmelerle birlikte dalgalanıyor” dedi.

“Handa frene basıldı”

Vatandaşların özellikle büyük alışverişlerden uzak durmaya başladığı belirtiliyor. CBS’ye göre tüketiciler, günlük temel ihtiyaçlardan kısmak yerine otomobil, elektronik eşya veya tatil gibi büyük harcamaları ertelemeyi tercih ediyor.

Notten, “Market alışverişi zorunlu; ancak büyük harcamalar ertelenebilir. Şu anda insanların yaptığı da tam olarak bu” ifadelerini kullandı.

Küresel krizler güveni vurdu

Son yıllarda tüketici güveninin sürekli düşük seviyelerde seyrettiği dikkat çekiyor. COVID-19 pandemisi, Ukrayna savaşı ve enerji krizinin ardından şimdi de Ortadoğu’daki gerilim ve küresel siyasi belirsizlikler ekonomik beklentileri olumsuz etkiliyor.

2022 Eylül ayında -59 ile tarihi dip seviyeyi gören tüketici güveni, halen toparlanma sürecine girebilmiş değil.

Uzmanlara göre tüketici güvenindeki bu sert dalgalanmalar, ekonomide yavaşlamanın da habercisi olabilir. Ancak geçmiş dönemlerde olduğu gibi, hükümet destekleri ve küresel gelişmelerin yön değiştirmesiyle bu tablonun hızla tersine dönmesi de mümkün.

Yetkililer, bu artışın yakıt fiyatları karşısında çalışanlara litre başına yaklaşık 30 sentlik avantaj sağlayacağını belirtti.

Küçük esnaf ve taşımacılara vergi indirimi 

Pakette özellikle küçük işletmeler için önemli düzenlemeler yer aldı. Buna göre:

• Küçük işletmelerin kullandığı “gri plakalı” ticari araçların motorlu taşıtlar vergisi 1 Temmuz’dan itibaren yarıya indirilecek
• Kamyonların motorlu taşıtlar vergisi ise aynı tarihten itibaren yıl sonuna kadar sıfırlanacak

Bu adımın özellikle lojistik ve esnaf kesimine nefes aldırması bekleniyor.

Dar gelirliye enerji desteği geliyor 

Enerji faturalarındaki artış nedeniyle zorlanan haneler için de yeni kaynak ayrıldı. Hükümet:

• 195 milyon euroyu Noodfonds Energie üzerinden düşük gelirli ailelere aktaracak
• 180 milyon euroyu ev yalıtımı ve enerji tasarrufu yatırımlarına kredi sağlayan Isı Fonu’na ekleyecek

Amaç, hem faturaları düşürmek hem de enerji bağımlılığını azaltmak.

Balıkçıya ve çiftçiye de destek

Enerji ve gübre maliyetlerinden etkilenen sektörler de pakette unutulmadı:

• Balıkçılık sektörüne 25 milyon euro
• Çiftçilere 25 milyon euro

destek verilecek. Bu kaynakların fosil yakıt ve gübre kullanımını azaltmaya yönelik yatırımlara ayrılması planlanıyor.

Ayrıca orta ve düşük gelirli vatandaşların elektrikli araçlara geçişini kolaylaştıracak yeni bir teşvik programı da hazırlanıyor.

Alkol vergisi artıyor

Yaklaşık 1 milyar euroluk destek paketinin finansmanı için bazı vergi düzenlemeleri de yapılacak. Buna göre:

• Alkol üzerindeki tüketim vergileri enflasyona paralel artırılacak
• Yeni girişimcilere sağlanan başlangıç vergi indirimi kaldırılacak
• Küçük ölçekli yatırım indirimi daraltılacak

Yetkililer, alkol fiyatlarında artışın içki başına birkaç sent seviyesinde kalacağını belirtiyor.

Benzine indirim yok

Son haftalarda tartışılan benzin indirimi beklentisine ise hükümet kapıyı kapattı. Yetkililer, benzinde 10 sentlik indirim için yaklaşık 1 milyar euro gerektiğini ve bunun etkisinin sınırlı olacağını savundu.

Öte yandan hükümet, toplu taşımayı daha cazip hale getirmek için sektör temsilcileriyle görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.

Planların hafta içinde parlamentoda görüşülmesi ve çoğunluk tarafından desteklenmesi bekleniyor.

Dünya petrolünün yüzde 20’si bu boğazdan geçiyor

Uzmanlara göre küresel petrol akışının yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanıyor. Bu hattaki olası bir kesinti, başta Avrupa olmak üzere birçok bölgede enerji fiyatlarını doğrudan etkileyebilir.

Enerji uzmanları, Avrupa’ya ulaşan son petrol sevkiyatlarının hâlen alternatif rotalar üzerinden gerçekleştiğini belirterek “Eğer mevcut durum değişmezse iki ya da üç hafta içinde Avrupa Birliği veya Hollanda’nın yakıtın en çok ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilmesi için önlem alması gündeme gelebilir.” ifadelerini kullandı.

Uzmanlardan “fiyatlar yeniden yükselebilir” uyarısı

Lahey Stratejik Araştırmalar Merkezi’nden enerji uzmanları ise gelişmelerin petrol piyasasında belirsizliği artırdığına dikkat çekti:

“Her şey sahadaki gelişmelere bağlı. İran’ın gemilere yeniden ateş açtığı yönündeki haberler ciddi bir eşik anlamına geliyor. Bu durumda petrol fiyatları pazartesi itibarıyla yeniden yükselişe geçebilir.”

Uzmanlar, özellikle fiziki petrol piyasasında rekabetin arttığını ve Asya’da petrol alımlarında yüksek fiyat teklifleriyle rekabet yaşandığını da ifade ettiler.

Benzin fiyatı yeniden zirveye yaklaşabilir

Geçtiğimiz ay Brent petrol fiyatı 112 dolara kadar yükselmiş, bunun ardından Avrupa’da benzin litre fiyatı 2,60 euro seviyesine çıkarak rekor kırmıştı. Son verilere göre tavsiye edilen satış fiyatı hâlen 2,55 euro civarında seyrediyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda gerilimin tırmanması halinde önümüzdeki günlerde akaryakıt fiyatlarında yeni artışların kaçınılmaz olabileceği görüşünde birleşiyor.

Avrupa’da sadece 6 haftalık yakıt stoku

Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Avrupa’da yaklaşık 6 haftalık kerosin stoku bulunduğunu hatırlatan Ergin, bu durumun havayolu şirketlerini şimdiden tedbir almaya zorladığını belirtti.

Bu kapsamda bazı büyük havayolu şirketlerinin uçuş planlarını gözden geçirdiği, hatta KLM ve Lufthansa gibi firmaların bazı seferlerde iptallere başladığı ifade edildi.

Uçuş sayısı azalabilir, bilet fiyatları artabilir

Uzmanlara göre bölgede yaşanan savaş ortamının uzaması halinde:

• uçuş sayılarında azalma,
• bilet fiyatlarında artış,
• tatil sezonunda yoğunluk kaynaklı yeni aksaklıklar
• yaşanması ihtimali güçleniyor.

Milletvekili Ergin, özellikle yaz tatili için plan yapan vatandaşların gelişmeleri yakından takip etmeleri gerektiğini söyledi.

“Paket tatil tercih edin” önerisi

Uzmanların tavsiyesine de dikkat çeken Ergin, tatil planı yapacaklara uçak bileti ve oteli paket olarak satın almalarını önerdi.

Buna göre uçuş iptali yaşanması halinde:

• paket tatillerde ücret iadesi daha kolay alınabiliyor
• ayrı ayrı yapılan rezervasyonlarda ise yalnızca uçak bileti iade edilirken otel ücretinin yanma riski bulunuyor

Yetkililer, yaz sezonu yaklaşırken özellikle erken rezervasyon yapan vatandaşların iptal ve değişiklik şartlarını dikkatle incelemeleri gerektiğini vurguluyor.

Faizler 0,3 puan yükseldi

Kuruluşun Ticari Direktörü Mark de Rijke, son haftalarda yaşanan yükselişin 0,3 puanı aştığını belirterek, artışın temel nedeninin küresel piyasalardaki belirsizlikler olduğunu söyledi.

De Rijke, özellikle Orta Doğu’daki gerilimler ve İran çevresindeki diplomatik krizlerin, finans piyasalarında tedirginliği artırdığını ve bunun da faizlere doğrudan yansıdığını ifade etti.

“Yeni artışlar kapıda olabilir”

Uzmanlara göre faizlerdeki yükseliş trendi tamamen bitmiş değil. Mevcut koşulların devam etmesi halinde önümüzdeki dönemde yeni artışların yaşanabileceği belirtiliyor. Ancak sektör temsilcileri, “en sert yükselişin büyük ölçüde geride kalmış olabileceği” görüşünde.

Ev almak daha maliyetli hale geldi

Faizlerdeki artış, konut almak isteyen vatandaşların bütçesini de doğrudan etkiliyor. Hesaplamalara göre 400 bin euro’luk bir konut kredisi için aylık net ödemeler, kriz öncesine göre yaklaşık 25 euro daha yüksek seviyeye çıktı.

Gözler devlet tahvillerinde

Mortgage faizlerinin, Hollanda’nın 10 yıllık devlet tahvili faizleriyle yakın ilişki içinde olduğu belirtiliyor. Bu tahvil faizleri son dönemde 2,7 ile 3,2 aralığında dalgalanırken, şu anda yaklaşık 3,09 seviyesinde bulunuyor.

Uzmanlar ayrıca Avrupa ülkelerinin altyapı, enerji ve savunma harcamalarının artmasının da uzun vadede faizleri yukarı yönlü baskıladığını vurguluyor.

Sabit faiz tercihinde değişim

Öte yandan konut alıcılarının tercihleri de değişti. Son verilere göre, vatandaşların yüzde 48’i 6 ila 10 yıl arasında sabit faizli kredi tercih ediyor. Bu oran bir yıl önce yüzde 38 seviyesindeydi.

Ekonomistler, bu değişimin piyasalardaki belirsizlikten kaynaklandığını ve vatandaşların daha uzun vadeli güvence arayışına yöneldiğini ifade ediyor.

Durumu fark eden çevredeki vatandaşlar paraları almak yerine belediye denetim ekiplerine haber verdi. Yetkililer, hızlı müdahale sayesinde paraların güvenli şekilde toplandığını açıkladı. 

Makine kısa sürede devre dışı bırakıldı

Olay yerine gelen ekipler, ATM’nin bağlı olduğu işletmeyle hemen iletişime geçti. Ardından arızalı makine geçici olarak hizmet dışı bırakıldı.

Yetkililer tarafından yapılan açıklamada, yere saçılan paraların tutanak altına alınarak güvenli şekilde muhafaza edildiği ve ilgili kurum tarafından teslim alınmak üzere hazır tutulduğu belirtildi.

ATM’nin ne kadar süre boyunca para vermeye devam ettiği ise netlik kazanmadı. Olayla ilgili teknik inceleme başlatıldığı bildirildi.

ING Bankası’nın bin 500’den fazla kişiyle yaptığı araştırmaya göre, geçim sıkıntısı yaşayan her üç kişiden biri geçen yıl yardımlara hak kazanıp kazanmadığını hiç araştırmadı.

“Çok kazanıyorum” sanıyorlar ama yanılıyor olabilirler

Araştırmaya göre maddi olarak zorlandığını söyleyen kişilerin beşte birinden fazlası hayatında hiç sosyal yardım hakkını kontrol etmedi. Bu kişilerin önemli bir bölümü ise gelirlerinin yardımlar için fazla olduğunu düşündüğünü belirtti.

Uzmanlar, sosyal yardımların bir “ekstra gelir” değil, finansal dengeyi korumada temel bir destek aracı olduğunu vurguluyor. Aylık alınabilecek desteklerin birçok hane için stres ile rahatlık arasındaki farkı oluşturabileceği ifade ediliyor.

Bankadan yeni uygulama: Yardım kontrolü artık mobilde

ING Bankası, vatandaşların haklarını daha kolay öğrenebilmesi için mobil uygulamasına “yardım kontrolü” özelliği ekledi. Kullanıcılar gelir, aile yapısı ve konut bilgileriyle ilgili birkaç soruya yanıt vererek hangi yardımlara hak kazanabileceklerini öğrenebiliyor.

Ardından başvuru yapılabilmesi için ilgili resmi başvuru platformuna yönlendirme yapılıyor. Banka yetkilileri, uygulamanın özellikle günlük olarak hesap kontrolü yapan milyonlarca kullanıcı için başvuru eşiğini düşürmeyi hedeflediğini belirtiyor.

Gelir veya aile durumunda değişiklik varsa bildirmek önemli

Uzmanlar, özellikle gelirde değişiklik, taşınma veya aile yapısındaki değişim gibi durumlarda yardım haklarının yeniden kontrol edilmesi gerektiğini hatırlatıyor.

2026 yılında yardımlarda yeni sınırlar

Bu yıl sosyal yardımlarda bazı tutarlar güncellendi:

• Tek yaşayanlar için sağlık yardımı aylık en fazla 129 euro
• Yardım hakkı için gelir sınırı yaklaşık 40.500 euroya kadar
• Çiftler için sağlık yardımı aylık 250 euroya kadar
• Kira yardımı üst kira sınırı 932,93 euro
• Çocuk bakım yardımı saatlik üst sınır:
• Kreş: 11,23 euro
• Okul sonrası bakım: 9,98 euro
• Bakıcı (gastouder): 8,49 euro

Ayrıca ebeveynler gelir ve çocukların yaşına bağlı olarak çocuk bağlı bütçe desteğinden de yararlanabiliyor.

Uzmanlara göre birçok hanenin farkında olmadan bu destekleri kaçırdığı belirtilirken, vatandaşların haklarını düzenli olarak kontrol etmesi çağrısı yapılıyor

KLM yetkilileri, piyasada acil bir yakıt sıkıntısı bulunmadığını ancak jet yakıtı (kerosen) fiyatlarındaki yükselişin operasyon maliyetlerini ciddi şekilde artırdığını belirtti. 

Uzun mesafe uçuşlarına 100 euro zam

Yeni düzenlemeye göre ekonomi sınıfı uzun mesafe gidiş-dönüş biletlerinde 100 euroya varan fiyat artışı uygulanacak. ABD, Kanada ve Meksika uçuşlarında ise artış 70 euro olarak belirlendi.

Kısa ve orta mesafeli ekonomi sınıfı uçuşlarda ise bilet fiyatlarına 10 euro zam yapıldı.

Londra ve Düsseldorf gibi hatlar etkilendi

27 Nisan’dan itibaren yürürlüğe girecek iptallerin özellikle gün içinde birden fazla sefer yapılan hatları kapsadığı bildirildi. Bu kapsamda Londra ve Düsseldorf gibi yoğun hatlarda bazı uçuşlar programdan çıkarıldı.

Şirket, iptal edilen seferlerdeki yolcuların en yakın uygun uçuşlara aktarılacağını duyurdu.

“Toplam uçuşların yüzde 1’inden azı etkilendi”

KLM yetkilileri, iptal edilen uçuşların toplam operasyonun yüzde 1’inden daha azını oluşturduğunu belirtti. Ayrıca yaklaşan Mayıs tatili döneminde yolcuların planlanan destinasyonlarına ulaşabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapıldığı ifade edildi.

Uzmanlar ise küresel enerji maliyetlerindeki dalgalanmanın havayolu sektöründe bilet fiyatlarına yeni zamlar olarak yansımaya devam edebileceğine dikkat çekiyor.

Geçen yılın son çeyreğinde ise ortalama fiyat 503 bin euro ile rekor seviyeye ulaşmıştı.

Tüm konut tiplerinde düşüş görüldü

Apartman dairelerinden müstakil evlere kadar tüm konut türlerinde fiyatların gerilediği belirtiliyor. İlk çeyrek genellikle mevsimsel olarak daha zayıf geçse de, bu yılki düşüşün geçmiş yıllara kıyasla daha sert olduğu vurgulanıyor.

Bir yıl öncesine göre fiyatlar hâlâ yüzde 2,7 daha yüksek olsa da, enflasyon etkisi hesaba katıldığında gerçek anlamda neredeyse yatay bir seyir görülüyor.

Satışlar azaldı, piyasa yavaşladı

Yılın ilk çeyreğinde yaklaşık 34 bin 600 konut satışı gerçekleşti. Bu rakam, normal dönemlerin altında kaldı.

Emlakçılar, bu yavaşlamada özellikle yükselen mortgage faizleri, tüketici güvenindeki düşüş ve uluslararası belirsizliklerin etkili olduğunu belirtiyor. Alıcıların daha temkinli davranması ve satın alımları ertelemesi dikkat çekiyor.

Amsterdam’da sert düşüş: yüzde 5,8

En dikkat çekici gerileme Amsterdam’da yaşandı. Başkentte konut fiyatları bir çeyrekte yüzde 5,8 oranında düştü.

Uzmanlara göre bunun nedenleri arasında piyasaya giren küçük eski kiralık evlerin satışa çıkması ve şehirdeki konut arzının geçici olarak artması bulunuyor. Bu durum ortalama fiyatları aşağı çekti.

Gooi & Vechtstreek, Güney Limburg ve Achterhoek gibi bölgelerde de yüzde 3 ila 5 arasında düşüşler kaydedildi.

Arz arttı, satış süresi uzadı

Ülke genelinde NVM emlakçılarındaki konut arzı 30 bine yükseldi. Bu, bir yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 20 artış anlamına geliyor.

Evler artık ortalama 32 günde satılıyor, bu süre geçen yıl 30 gündü. Ayrıca hâlâ satışların üçte ikisi ilan fiyatının üzerinde gerçekleşse de, ortalama fazla ödeme oranı düşerek yüzde 3,7 seviyesine geriledi.

“Piyasa tamamen rahatlamadı” uyarısı

Uzmanlar, düşüşe rağmen konut piyasasında tam bir dengelenme olmadığını vurguluyor. NVM temsilcileri, “Alıcılara daha fazla alan açıldı ancak konut piyasası hâlâ sıkı. Birçok bölgede ciddi konut sıkıntısı devam ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

Dizel 2,59 euroya geriledi

Açıklanan resmi tavsiye fiyatına göre dizelin litre fiyatı 2,59 euroya düştü. Bir hafta önce bu fiyat 2,81 euro seviyesinin üzerindeydi. Böylece kısa sürede pompa fiyatlarında belirgin bir gevşeme görüldü.

Benzin fiyatlarındaki düşüş ise daha sınırlı kaldı ancak genel eğilimin aşağı yönlü olduğu belirtildi.

Petrol piyasasında beklenti etkili oldu

Fiyatlardaki düşüşün arkasında, petrol piyasalarındaki beklentiler yer alıyor. Piyasa aktörleri, ABD ile İran arasında bir barış anlaşması ihtimalinin arttığını değerlendiriyor. Böyle bir anlaşmanın gerçekleşmesi durumunda, küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki gerginliğin azalması bekleniyor.

Geçtiğimiz günlerde yaşanan gerilim nedeniyle bölgede yüzlerce petrol tankerinin beklemede kaldığı ve bu durumun Avrupa’da pompa fiyatlarını rekor seviyelere taşıdığı belirtilmişti.

Sürücüler için ilk rahatlama sinyali

Uzmanlar, son düşüşün piyasada “ilk gevşeme işareti” olabileceğini ancak küresel petrol fiyatlarındaki gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiğini vurguluyor. Yakıt fiyatlarının önümüzdeki günlerde uluslararası gelişmelere bağlı olarak yeniden dalgalanabileceği ifade ediliyor.

DEVLET SÖZ VERDİ, SONRA GERİ ADIM ATTI

Söz konusu çalışanlar, Vergi Dairesi ve Sosyal Hizmetler bünyesinde “sahte serbest çalışan” statüsünde sayıldıkları gerekçesiyle cezai vergi tahakkuklarıyla karşı karşıya kaldı.

Oysa 2024 yılı sonunda aynı kurum, dosyaların gecikmemesi için bu kişilere çalışmaya devam etmeleri çağrısı yapmış ve oluşabilecek ek vergi yüklerinin devlet tarafından karşılanacağını taahhüt etmişti. Ancak bu söz resmen geri çekildi.

BAKANLIK: “HERKES AYNI KURALLARA TABİ”

Dosyadan sorumlu Devlet Sekreteri Eelco Eerenberg, vergi gizliliği gerekçesiyle kaç kişinin etkilendiğini ve cezaların toplam tutarını açıklayamayacaklarını duyurdu.

Öte yandan toparlanma sürecinden sorumlu Devlet Sekreteri Sandra Palmen ise devletin de “yasalara uymak zorunda olduğunu” ve herkes için aynı kuralların geçerli olması gerektiğini vurguladı.

TOPLAM FATURA 6 MİLYON EUROYU BULABİLİR

Dosyada aracı kurum olarak görev alan Vanberkel Professionals yetkilisi Wout Dekker’e göre, yaklaşık 650 serbest çalışan toplamda 6 milyon euroya ulaşabilecek bir vergi yüküyle karşı karşıya.

Dekker, çalışanların büyük endişe içinde olduğunu belirterek Maliye Bakanlığı ile çözüm arayışlarının sonuçsuz kaldığını söyledi.

“DEVLET KENDİ İÇİNDE PARA AKTARIYOR” TEPKİSİ

Dekker’e göre ortaya çıkan tablo, Maliye Bakanlığı’nın bir birimi olan Sosyal Hizmetler’den çıkan paranın yine aynı bakanlığa bağlı Vergi Dairesi'ne aktarılması anlamına geliyor.

Uzmanlar ise özellikle mağduriyetleri gidermek için yürütülen hassas bir dosyada böyle bir gelişmenin kamuoyunda güven tartışmalarını yeniden alevlendirebileceğine dikkat çekiyor.

Tüketici platformu UnitedConsumers verilerine göre bir litre Euro95 benzinin tavsiye edilen satış fiyatı 2,56 euroya, dizelin litre fiyatı ise 2,69 euroya yükseldi. Bu artış, pazartesi gününe kıyasla 1,3 sent ve 0,4 sent zam anlamına geliyor.

Petrol 100 dolar sınırına dayandı

Gelişmelerin arkasında küresel petrol fiyatlarındaki sert artış bulunuyor. Avrupa referans petrol türü Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 100 dolar seviyesine yükseldi. Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’ndaki  blokajın devamı, dünya petrol arzının önemli bölümünü etkileyebilecek risk taşıyor.

Bu nedenle piyasalarda arz endişesi artarken fiyatların kısa vadede dalgalı seyretmesi bekleniyor.

Otoyol dışındaki istasyonlarda fiyatlar daha düşük

Öte yandan açıklanan rakamların büyük petrol şirketlerinin tavsiye ettiği maksimum pompa fiyatları olduğu belirtiliyor. Ana otoyollar dışındaki akaryakıt istasyonlarında sürücüler genellikle bu fiyatların daha altında ödeme yapabiliyor.

Enerji uzmanları, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin sürmesi halinde akaryakıt fiyatlarında yeni artışların gündeme gelebileceği uyarısında bulunuyor.

En çok etkilenen bölgeler: Giethoorn ve Keukenhof

Turist yoğunluğuyla bilinen Giethoorn ve Keukenhof gibi destinasyonlarda, özellikle Uzak Doğu’dan gelen ziyaretçi sayısında önemli azalma gözlemleniyor.

NBTC sözcüsü, Asya pazarının ülke genelindeki toplam turizm içinde küçük bir paya sahip olduğunu, bu nedenle ulusal ölçekte etkinin sınırlı kaldığını belirtiyor. Ancak belirli turistik bölgelerde düşüş daha belirgin hissediliyor.

“İptaller oldu, ama bazıları yön değiştirdi”

Giethoorn’daki işletmeciler, savaşın başlangıcında ciddi iptaller yaşandığını ancak sonrasında kısmi toparlanma görüldüğünü söylüyor.

İşletmecilere göre bazı Asyalı turistler planlarını değiştirirken, Alman turistlerin artması kayıpları kısmen telafi etti.

Turizm sektörü baskı altında

Ekonomistler, savaşın yalnızca turist sayısını değil, maliyetleri de artırdığını vurguluyor. ABN AMRO sektör ekonomistlerine göre, artan uçak bileti fiyatları ve bölgesel belirsizlikler özellikle Asya ve Avustralya’dan gelen turist akışını azaltıyor.

Ekonomistler ayrıca, enerji ve tedarik zinciri maliyetlerindeki artışın restoran ve otellerin giderlerini yükselttiğini belirtti.

Horeca’da maliyet krizi büyüyor

Hollanda restoran ve otel sektörü (horeca), pandemi sonrası zaten yüksek maliyetlerle mücadele ediyordu. Royal Dutch Hospitality Association (KHN) ise enerji, gıda ve lojistik maliyetlerindeki artışın işletmeleri zorladığını ifade etti.

Elektrik, ısıtma, soğutma ve üretim zincirindeki artışların doğrudan fiyatlara yansıdığı, bunun da tüketiciye daha pahalı menüler olarak geri döndüğü belirtiliyor.

“Etkiler savaşın süresine bağlı”

Uzmanlara göre turizmdeki daralmanın boyutu, Orta Doğu’daki çatışmanın süresine ve şiddetine bağlı olarak değişecek. Şimdilik Avrupa içi talep stabil kalsa da, uzun mesafeli seyahatlerde temkinli bir düşüş eğilimi dikkat çekiyor.

2 bin euro üzeri kiralar hızla artıyor

Verilere göre serbest piyasadaki kiralık konutların yüzde 42’sinin aylık kirası artık 2 bin euronun üzerine çıktı. Bu oran bir yıl önce yüzde 36,5 seviyesindeydi. Uygun fiyatlı konut sayısındaki düşüşün sürmesiyle birlikte piyasanın giderek daha pahalı segmentlere kaydığı belirtiliyor.

Yeni kiracılar 2026’nın ilk çeyreğinde ortalama metrekare başına 21,12 euro kira ödedi. Bu rakam bir yıl önce 19,68 euro seviyesindeydi.

Artış 2025’ten sonra hızlandı

Uzun süre kira artışları hem konut satış fiyatlarının hem de enflasyonun gerisinde kalmıştı. Ancak 2025’in ilk çeyreğinden itibaren kiralar hızla yükselmeye başladı. Buna karşın konut satış piyasasındaki artış daha sınırlı kaldı.

2021 baz yılına göre bakıldığında kiralar yüzde 34,9 artarken, konut satış fiyatları yüzde 43,7, enflasyon ise yüzde 24,8 yükseldi.

Vergi düzenlemeleri ve yeni yasalar etkili

Uzmanlara göre kiralık konut arzındaki daralmanın arkasında son yıllarda yürürlüğe giren vergi düzenlemeleri, orta gelir grubuna yönelik kira sınırlamaları ve geçici kira sözleşmelerinin yasaklanması bulunuyor. Bu gelişmeler nedeniyle birçok ev sahibi kiracının ayrılmasının ardından konutunu kiraya vermek yerine satışa çıkarıyor.

İlanlara başvuru sayısı düştü ama rekabet sürüyor

Serbest kiralık bir konuta yapılan ortalama başvuru sayısı 2026’nın ilk çeyreğinde 25’e geriledi. Bu rakam geçen yıl aynı dönemde 46 seviyesindeydi. Ancak uzmanlar başvuru sayısındaki düşüşün rekabetin azaldığı anlamına gelmediğini vurguluyor.

Uygun fiyatlı konut sayısının azalması nedeniyle talebin daha dar bir segmentte yoğunlaştığı ve özellikle düşük fiyatlı serbest kiralık konutlarda baskının sürdüğü ifade ediliyor.

En yoğun talep 1.228–2.000 euro aralığında

Verilere göre aylık bin 228 ile bin 500 euro arasındaki konutlar serbest piyasanın en “erişilebilir” segmenti olarak öne çıkıyor. Bu segment toplam arzın yüzde 21,4’ünü oluşturmasına rağmen başvuruların yüzde 34,5’ini çekiyor.

Bin 500 ile 2 bin euro arasındaki konutlar ise talebin ağırlık merkezine dönüşmüş durumda. Bu fiyat aralığı tüm başvuruların yüzde 41,8’ini topluyor.

Kiralık konutlar satışa çıkmaya devam ediyor

2026’nın ilk çeyreğinde satış ilanlarının yüzde 5,5’inin daha önce kiralık konut olarak piyasada yer aldığı belirtildi. “Uitponding” olarak adlandırılan bu eğilimin hız kesmesine rağmen hâlâ yüksek seviyede olduğu ifade edildi.

Mart ayında en fazla zamlanan ürünlerin başında yüzde 36 artışla dizel yer aldı. Benzin fiyatları da yıllık bazda yüzde 17 yükselerek en fazla zamlanan ürünler arasında üst sıralara çıktı.

AKARYAKITTA ZAM HIZLI YANSIYOR

Ekonomistler, enerji fiyatlarındaki artışın pompa fiyatlarına çok hızlı yansıdığını belirterek, “Piyasa fiyatlarındaki yükseliş akaryakıt fiyatlarına kısa sürede doğrudan yansıyor” değerlendirmesinde bulundu.

ELEKTRİKLİ DİŞ FIRÇASI VE TESLİMAT HİZMETLERİ DE ZAMLANDI 

Mart ayında en fazla zamlanan kalemler arasında:

• Kişisel bakım cihazları (elektrikli diş fırçası, tıraş makineleri): yüzde 23
• Market ve yemek teslimatı: yüzde 20
• Yumurta: yüzde 18’in üzerinde
• Benzin: yüzde 17
• Tatil parkları: yüzde 14
• Kahve: yaklaşık yüzde 14
• Posta hizmetleri: yüzde 16
• Mobilya taşımacılığı: yüzde 11
• Mücevher: yüzde 11

özellikle öne çıktı.

YUMURTA FİYATLARINDA KUŞ GRİBİ ETKİSİ 

Ekonomistlere göre yumurta fiyatlarındaki artışta kuş gribi salgını ve artan talep belirleyici oldu. Fitness ve protein ağırlıklı beslenme trendinin de talebi artırdığı belirtiliyor.

POSTA VE TATİL MALİYETLERİ DE ARTTI 

Posta pullarına yapılan zamların ardından posta gönderim ücretleri bir yılda yaklaşık yüzde 16 yükseldi. Ayrıca konaklama hizmetlerinde KDV’nin yüzde 9’dan yüzde 21’e çıkarılması, tatil parkı fiyatlarını yüzde 14 artırdı.

ENERJİ FATURALARI GEÇİCİ OLARAK GERİLEDİ

İlginç şekilde mart ayında enerji faturalarında düşüş ölçüldü. Rabobank ekonomistleri, bunun “baz etkisinden” kaynaklandığını belirterek, yeni sözleşmelerde gaz ve elektrik fiyatlarının önümüzdeki aylarda yeniden yükselişe geçeceğini söyledi.

Uzmanlara göre özellikle nisan ve haziran aylarında enerji fiyatlarında yeni bir artış dalgası görülebilir.

ENFLASYONU EN ÇOK KİRA VE YAKIT ARTIRIYOR 

Rabobank analizine göre mart ayındaki genel enflasyona en büyük katkıyı kira giderleri ve akaryakıt fiyatları yaptı. Buna karşılık kişisel bakım cihazları gibi bazı ürünlerdeki yüksek artış oranına rağmen, tüketim sepetindeki paylarının düşük olması nedeniyle genel enflasyona etkileri sınırlı kaldı.

Ekonomistler, önümüzdeki aylarda özellikle enerji ve ulaşım maliyetlerinin enflasyon üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini vurguluyor.

Akaryakıt fiyatlarını yakından takip eden UnitedConsumers verilerine göre, resmi tavsiye edilen litre fiyatı 2,571 euro seviyesine indi.

OTOMATİK İSTASYONLARDA DAHA UCUZ 

Uzmanlar, özellikle personelsiz (otomatik) akaryakıt istasyonlarında litre fiyatlarının tavsiye edilen fiyatın onlarca cent altına kadar düşebildiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle sürücülerin bölgesel fiyatları karşılaştırarak yakıt almaları öneriliyor.

FİYATLARIN GELECEĞİ BELİRSİZ

Ancak akaryakıt fiyatlarındaki düşüşün kalıcı olup olmayacağı henüz net değil. Petrol fiyatlarının Perşembe sabahı yeniden yaklaşık yüzde 2,5 artış göstermesi, önümüzdeki günlerde fiyatların tekrar yükselme ihtimalini gündeme getirdi.

Uzmanlar, uluslararası gelişmelerin yakıt fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini vurguluyor.