Programda ayrıca Türkiye’den davet edilen devlet sanatçıları Elif Canfeza Gündüz ve İsmail Hakkı Fencioğlu da sahne alacak.

Organizatörler, konsere Türkiye’nin Rotterdam Başkonsolosu Sevgi Kısacık ile Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan’ın davet edildiğini belirtti. Etkinliğe ayrıca Hollanda’daki siyaset ve sanat çevrelerinden davetlilerin katılımı öngörülüyor.

Konser, Hollanda’daki Türk toplumu için önemli kültürel etkinliklerden biri olarak değerlendiriliyor.

2005 yılında düzenlenen ve yoğun katılımla gerçekleşen ilk büyük etkinliğe dikkat çeken Şen, bu organizasyonun bir dönüm noktası olduğunu belirterek, “Salonlara sığmayan bir birlik ruhu yakalamıştık” dedi.

Ancak gelinen noktada aynı ivmenin korunamadığını dile getiren Şen, özellikle son yıllardaki faaliyetlerin “eğlence boyutunu aşamadığını” savundu. 30. yıl etkinlikleri kapsamında düzenlenecek programı da eleştiren Şen, yerel değerlere yeterince yer verilmediğini belirtti.

Karamanlı halk ozanı İsa Oğuz’un kızı Birsen Oğuz gibi isimlerin tercih edilmemesini eleştiren Şen, etkinliklerin içeriğinin daha anlamlı ve kapsayıcı olması gerektiğini ifade etti.

HOKAV’ın geçmişte bir “marka” haline geldiğini söyleyen Şen, federasyon yapısına geçiş sonrası yaşanan bazı aksaklıkların hedeflere ulaşılmasını zorlaştırdığını dile getirdi.

Şen, Hollanda’da yaşayan Karamanlılara da açık çağrıda bulunarak birlik ve dayanışma vurgusu yaptı:
“Geçmişimize sahip çıkalım, geleceğimizi birlikte inşa edelim. Aksi halde verilen emekler boşa gider.”

30.yıl vesilesiyle mesajını yineleyen Şen, Karamanlı toplumunun yeniden ayağa kalkması gerektiğini belirterek sözlerini, “30. yılımız kutlu olsun” diyerek tamamladı.

#hollanda               #özeleştiri.      #hokaf.       #konya.   #karaman.  #yerelsanatçı.   #otuzuncuyıl.    #çağrı.  #vakıf.  #federasyon.  #sanatçı.   #hollandahaberleri.   #onursalbaşkan.   #uğurşen.    #birlikveraberlik #eğlence #sanatçı. 

SOKAKLAR FESTİVAL ALANINA DÖNÜŞTÜ
Başkent Amsterdam başta olmak üzere ülkenin dört bir yanında kurulan açık hava pazarları, canlı müzik sahneleri ve eğlence alanları dikkat çekiyor. Özellikle “vrijmarkt” adı verilen serbest pazarlar, vatandaşların ikinci el eşyalarını sattığı ve sokakların adeta dev bir bit pazarına dönüştüğü görüntülere sahne oluyor.

KANALLARDA RENKLİ GÖRÜNTÜLER
Amsterdam’ın ünlü kanallarında düzenlenen tekne partileri ise kutlamaların en dikkat çeken anlarından biri. Turuncu bayraklar ve müzik eşliğinde süslenen tekneler, gün boyunca şehre ayrı bir renk katıyor.

KRAL VE AİLESİ HALKIN ARASINDA
Her yıl farklı bir şehirde resmi ziyaret gerçekleştiren Kral Willem-Alexander ve ailesi, bu yıl da geleneksel program kapsamında halkla bir araya geliyor. Yerel etkinliklere katılan kraliyet ailesi, vatandaşlarla sohbet ederek kutlamalara eşlik ediyor.

TURİST AKINI YAŞANIYOR
Kral Günü, yalnızca Hollandalılar için değil, dünyanın dört bir yanından gelen turistler için de büyük bir çekim merkezi. Ülkeye gelen ziyaretçiler, bu eşsiz atmosferi deneyimlemek için sokaklara akın ediyor.

Coşku, müzik ve dayanışmanın öne çıktığı bu özel gün, Hollanda’nın kültürel kimliğinin en güçlü simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.

Ocaklı, kitabı takdim ederken yaptığı açıklamada, “Bu kitap her iki ülke arasında tarihe önemli bir ışık tutmaktadır. Kütüphanenizde bulunmasının size de bir zenginlik katacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Yunus Emre Enstitüsü Amsterdam Koordinatörü Elif Demirtaş Yalçın ise kitabın büyük emekle hazırlandığını belirterek, böyle bir çalışmanın kuruma hediye edilmesinden memnuniyet duyduklarını söyledi. Yalçın, eserin enstitü kütüphanesinde önemli bir yere sahip olacağını ifade ederek Ocaklı’ya teşekkür etti.

Türkiye ile Hollanda arasındaki kültürel ve tarihsel ilişkileri ele alan yayınların, iki ülke arasındaki toplumsal bağların güçlendirilmesine katkı sunduğu değerlendiriliyor.

“Bazı kadınlar için kuaföre gitmek mümkün olmuyor”

Aminah Eltayeb, özellikle sağlık sorunları yaşayan, maddi zorluk çeken ya da hareket kabiliyeti kısıtlı kadınların kuaföre gitmekte zorlandığını fark ettikten sonra bu projeyi başlattı. Bunun üzerine ihtiyaç sahibi kadınların evine giderek saç kesimini ücretsiz yaptığını söyledi.

Eltayeb, yaptığı işin sadece bir saç kesiminden ibaret olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bazı kadınlar için kuaföre gitmek sandığımız kadar kolay değil. Onların aynaya bakıp kendilerini yeniden iyi hissetmelerini görmek benim için en büyük mutluluk.”

Aynaya baktıklarında yeniden gülümsüyorlar

Ücretsiz saç kesimi hizmetinden yararlanan kadınların çoğu uzun süredir kişisel bakım yaptıramadıklarını söylüyor. Yeni bir saç modeli sonrası aynaya bakan kadınların yaşadığı mutluluk ise Aminah’ı en çok motive eden unsur olarak ön plana çıkıyor.

Eltayeb, özellikle yalnız yaşayan yaşlı kadınlar ve sağlık sorunu bulunan kişilerden yoğun talep aldığını belirtti.

Amaç sadece saç kesmek değil, moral vermek

Aminah Eltayeb’in girişimi Amersfoort’ta kısa sürede büyük ilgi gördü. Gönüllü kuaför, bu çalışmayla kadınlara sadece bakım hizmeti sunmadığını, aynı zamanda moral ve sosyal destek de vermeyi hedeflediğini ifade etti.

Eltayeb’in örnek davranışı, Hollanda’da toplumsal dayanışmanın güzel bir örneği olarak gösteriliyor. Uzmanlara göre bu tür bireysel girişimler, özellikle yalnız yaşayan ve desteğe ihtiyaç duyan kişiler için büyük önem taşıyor.

Kitap, Türkiye ile Hollanda arasındaki ilişkilerin yaklaşık bin yıllık tarihsel arka planını ele alması bakımından, iki ülke arasındaki toplumsal ve kültürel bağlara ışık tutan kapsamlı bir çalışma olarak değerlendiriliyor. 

Yazar Ocaklı, esere ilgi gösteren kuruluşlar arasında yer alan Türk Yaşlılar Derneği Huzur yönetim kuruluna kitabını hediye etti. Dernek yönetimi adına kitabı teslim alan yönetim kurulu üyesi Gülbeyaz Kılıç, eserin iki ülke ilişkileri açısından önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşıdığını söyledi.

Kılıç yaptığı açıklamada, “Türkiye-Hollanda arasındaki ilişkilerin 1000 yılını içeren bu kitap aslında bir cevher niteliğinde. Çok merak ettiğimiz ve değer verdiğimiz bu kitabın, yazarı tarafından bizlere hediye edilmesi bizleri onurlandırmıştır” ifadelerini kullandı.

Araştırmacı-yazar Ocaklı’nın çalışmasının, özellikle diaspora toplumu içinde tarihsel farkındalığın artırılmasına katkı sunması bekleniyor. Kitabın önümüzdeki dönemde farklı sivil toplum kuruluşları ve kültürel platformlarda da tanıtılmasının planlandığı belirtiliyor.

Ziyaret sırasında, kitabın basımına katkılarından dolayı Ayal Kaas Yönetim Kurulu Başkanı Çalışkan’a eserin ilk baskısı da hediye edildi. Anlamlı buluşmanın, merhum siyasetçi Muhsin Yazıcıoğlu’nun vefatının 17’nci yıl dönümünde gerçekleşmesi dikkat çekti.

Plakette, “Türkiye–Hollanda arasındaki 1000 yıllık dostluk kitabının basımına katkılarından dolayı Ayal Kaas fabrikası sahibi Abdurrahman Çalışkan’a teşekkürlerimi sunarım” ifadeleri yer aldı.

Plaket ve kitabın ilk baskısını teslim alan Çalışkan ise yaptığı açıklamada, “Böyle anlamlı bir günde bu plaket ile kitabın ilk baskısının şahsıma verilmesi beni onurlandırdı. Bu vesileyle merhum Muhsin Yazıcıoğlu’na Allah’tan rahmet diliyor, Şenol Ocaklı’ya da bu ince düşünceleri için teşekkür ediyorum” dedi.

Tahmini okuma süresi: 2 dakika.

Hollanda’da yalnızca 16 sinemada gösterime giren “Çatlı” filmi, buna rağmen yoğun ilgi gördü. Özellikle Türk izleyicilerin yoğun olarak yaşadığı şehirlerde salonlara ilginin yüksek olması dikkat çekti. Film, sınırlı salon sayısına rağmen kısa sürede 6.270 seyirciye ulaşarak önemli bir başarı elde etti.

Başrolünde eski milli futbolcu Vedat İnceefe’nin yer aldığı yapım, vizyona girdiği ilk gün Hollanda’da en çok izlenen film olmayı başararak güçlü bir açılış yaptı. Yapımın Hollanda genelinde Pathé sinemalarında da gösterime girmesi, izleyici kitlesinin daha da genişlemesine katkı sağladı.

Türkiye’nin yakın tarihine damga vuran isimlerden Abdullah Çatlı’nın hayatını konu alan film, vizyona girdiği ilk haftadan itibaren büyük yankı uyandırdı. Yapımın özellikle Avrupa’daki Türk diasporası arasında yoğun ilgi görmesi dikkat çekti.

Öte yandan Abdullah Çatlı figürü, popüler kültürde sıklıkla “Kurtlar Vadisi” dizisindeki Polat Alemdar karakteriyle ilişkilendirilse de, bu film doğrudan gerçek hayat hikâyesine odaklanmasıyla öne çıkıyor. Bu yönüyle “Çatlı”, 2026 yılının en dikkat çeken biyografik yapımlarından biri olarak gösteriliyor.

Sinema çevreleri, filmin Avrupa’daki sınırlı salon sayısına rağmen yakaladığı izleyici sayısının, ilerleyen haftalarda yeni şehirlerde ek gösterimlerin önünü açabileceğini belirtiyor

Raporda, özellikle Hollanda’da yaşayan Türk toplumunun deprem felaketinin ardından yürüttüğü kampanyalar ve girişimlerin, hem Türkiye’ye yönelik somut yardımlar sağladığı hem de diaspora içinde güçlü bir dayanışma duygusu oluşturduğu vurgulandı.

Hollanda’dan Türkiye’ye uzanan dayanışma

Araştırmacılar M. Mustafa İyi, Hilal Meryem Tüfekçioğlu, Gizem Nur Hamali ve Nezaket Kalkanderi tarafından hazırlanan raporda, farklı bireylerin ve girişimlerin deprem sonrası ortaya koyduğu çabalar örnek olaylar üzerinden anlatıldı.

Bu hikâyelerden biri, Sümeyye Şahin ve Filiz Ilmaz’ın deprem felaketine dikkat çekmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla gerçekleştirdiği uzun bisiklet yolculuğu oldu. İki gönüllü, Hollanda’dan Türkiye’ye uzanan zorlu bir rotayı kat ederek depremzedeler için bağış toplanmasına katkı sağlamayı hedefledi.

Raporda ayrıca, Schiedam kentinde yaşayan Esra Köse-Geçit, Zahide Gelmez - Kırlıoğlu ve Tülay Erkan’ın organize ettiği yerel yardım kampanyasına da yer verildi. Gönüllüler tarafından kısa sürede toplanan binlerce torba çocuk bezi ve battaniyenin tasnif edilerek deprem bölgesine ulaştırıldığı aktarıldı.

Sosyal medya ve girişimcilik üzerinden yardım

Çalışmada, Hollanda doğumlu genç girişimci ve YouTuber Şüheda Özyar’ın girişimi de örnekler arasında yer aldı. Özyar’ın sahibi olduğu OHA markası üzerinden başlattığı “Her eve bir Ramazan gıda paketi” kampanyası kapsamında toplanan yardımların, kendisinin de bölgeye giderek dağıtımını yaptığı belirtildi.

Deprem sürecinde öne çıkan bir diğer isim ise Hatay kökenli Hollandalı sanatçı Karsu Dönmez oldu. Raporda, sanatçının Hollanda’daki ulusal bağış kampanyası Giro555’te aktif rol üstlendiği ve yayımladığı yemek kitabından elde edilen gelirleri depremzedelere bağışladığı ifade edildi.

Raporda ayrıca Türkevi’nin konuyla ilgili çalışmasına yer verilirken “Hollanda özelindeki verilerin derinlemesine analizinde, Hollanda Türkevi Araştırmalar Merkezi tarafından yürütülen ve Sayın Veyis Güngör’ün katkılarıyla literatüre kazandırılan “6 Şubat 2023 Depremi Sürecinde Hollanda-Türkiye Dayanışması Raporu”isimli çalışması, Hollanda’dan Türkiye’ye uzanan yardım elini tüm boyutlarıyla mercek altına almış ve sivil toplum kuruluşlarının refleksinden belediyelerin desteklerine, arama kurtarma ekiplerinin sahadaki başarısından medyanın rolüne kadar sürecin her aşamasını detaylandırmıştır.” şeklinde ifadeler kullanıldı. 

“Duygusal bağları güçlendirdi”

Rapor, söz konusu girişimlerin yalnızca maddi yardım sağlamadığını, aynı zamanda Hollanda’daki Türk toplumu ile Türkiye arasında güçlü bir duygusal bağın oluşmasına katkıda bulunduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmacılar, deprem sürecinde ortaya çıkan bu dayanışma örneklerinin diaspora toplumlarının kriz zamanlarında nasıl hızlı ve etkili biçimde mobilize olabildiğini göstermesi açısından önemli bir veri sunduğunu belirtiyor.

“YTB Sanatçılar ve Yazarlar Buluşması” başlıklı etkinlikte, Avrupa’daki kültürel üretimin yansımaları, sanatın birleştirici rolü ve diaspora bağlamında kültürel kimliğin geleceği ele alındı.

Corendon Hotel’de düzenlenen programa, İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Bilal Erdoğan, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Zafer Sırakaya ve AK Parti Grup Başkanvekili ve Manisa Milletvekili Bahadır Yenişehirlioğlu panelist olarak katıldı. Programın moderatörlüğünü YTB Başkanı Abdulhadi Turus üstlendi.

“Biz buradayız” mesajı

Turus, açılış konuşmasında Avrupa’daki Türk diasporasının kültürel üretim alanında önemli bir varlık gösterdiğini söyledi. Sanatçıların ve yazarların “fırçaları, kalemleri ve enstrümanlarıyla Avrupa’nın merkezinde ‘biz buradayız’ mesajı verdiğini” ifade eden Turus, iki farklı kültürel kaynaktan beslenen üretimin hem eserlere hem de toplumsal ilişkilere yansıdığını dile getirdi.

Diasporada üretim yapan sanatçıların birbirlerini tanımalarının ve yalnız olmadıklarını bilmelerinin önemine dikkat çeken Turus, devletin imkânları doğrultusunda kültürel çalışmalara destek vermek istediklerini söyledi.

Kültürel kimlik ve “yozlaşma” tartışması

Bilal Erdoğan konuşmasında, dünyada bir “kültürel yozlaşma” yaşandığını savundu. Bunun yalnızca Batı dışı toplumları değil Batı’yı da etkilediğini belirten Erdoğan, toplumların kendi kültürel kimliklerini özgüvenle korumalarının küresel kültürel çeşitlilik açısından önemli olduğunu söyledi.

Erdoğan, kültürel üstünlük iddialarının adaletsizlik ve çatışmalara zemin hazırlayabileceğini ifade ederek, Avrupa’nın yeni bir toplumsal paradigma arayışına ihtiyaç duyduğunu dile getirdi. Avrupa’daki Türk sanatçı ve yazarlara seslenen Erdoğan, “Siz belki Avrupa için yeni bir umudu canlandırabilirsiniz” dedi.

Türkiye’nin modernleşme sürecine de değinen Erdoğan, Batı’nın bilim ve teknolojisinin alınması gerektiğini ancak kültürel benzeşmenin çözüm olmadığını savundu.

Kimlik inşası ve sanatın rolü

Zafer Sırakaya ise konuşmasında medeniyet bilinci ve kimlik inşası konularına odaklandı. 1961 sonrası Avrupa’ya göç eden ilk kuşağın daha çok emeğiyle varlık gösterdiğini belirten Sırakaya, bugün ise sanat ve edebiyat yoluyla kendini ifade eden yeni bir kuşağın ortaya çıktığını söyledi.

Şiirin kültürel kimliğin özlü bir ifadesi olduğunu dile getiren Sırakaya, gençlerin hem yaşadıkları ülkelere katkı sunduğunu hem de kültürel köprüler kurduğunu ifade etti.

Bahadır Yenişehirlioğlu da Türkiye’de “entelektüel” kavramının uzun yıllar Batı normları üzerinden tanımlandığını savundu. Evrensel bir bakış açısının, kişinin kendi kültürel ve coğrafi birikimini kavramasından sonra geliştirilebileceğini belirtti.

Programa ayrıca Türkiye’nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan, Amsterdam Başkonsolosu Mahmut Burak Ersoy ve Rotterdam Başkonsolosu Sevgi Kısacık ile Hollanda’daki Türk toplumundan çok sayıda davetli katıldı.

Etkinlikte Avrupa’nın farklı kentlerinden gelen sanatçı ve yazarlar da deneyimlerini paylaşarak, diaspora koşullarında üretim yapmanın imkân ve zorluklarını değerlendirdi.

Kitabın ilk baskısı, etkinlikte Yeşim Candan tarafından Olcay Gülsen, Soundos El Ahmadi ve Karin Swerink'e takdim edilecek.

Kitabın içeriği

Candan’ın çalışması, toksik ilişkileri tanımaya ve sonlandırmaya odaklanıyor. Hollanda’da her sekiz günde bir kadının öldürülmesine dikkat çeken yazar, bu durumun femisid olarak adlandırıldığını belirtiyor. Femisid ile sonuçlanan ilişkiler genellikle başlangıçta masalsı görünse de, partnerlerin gerçek karakterleri ortaya çıkıyor ve kadınlar aşağılanıyor, şiddet ve tehdit görüyor.

Kitapta, toksik bir ilişkiyi tanımanın “11 kırmızı bayrağı” (11 Red Flags) anlatılıyor ve kadınlara, hem kendi ilişkilerini hem de çevresindekilerin ilişkilerini değerlendirebilmeleri için rehberlik ediliyor. Yeşim Candan, kendi deneyimi ve çeşitli uzmanların katkılarıyla okuyuculara pratik araçlar sunuyor.

Uzman ve ünlü görüşleri

Olcay Gülsen: “Aşk güvenli hissettirmeli. Bu kitap, sinyalleri fark etmenize yardımcı oluyor, henüz çok geç olmadan.”

Karin Swerink (LINDA Genel Yayın Yönetmeni): “Bu kitap hayat kurtarabilir.”

Soundos El Ahmadi: “Kadına yönelik şiddeti konuşmaya devam etmeliyiz. Bu yüzden bu kitap çok önemli.”

Etkinlik ve kitap, Hollanda’daki kadınların sağlıklı ilişki farkındalığını artırmayı ve femiside karşı mücadeleye katkı sağlamayı hedefliyor.

28 yaşındaki Bozoğlu, Arnavutluk’un zorlu doğasında çekilen reality programı No Way Back VIPS’e katılmış, ancak yalnızca bir bölümün ardından yarışmadan çekilmişti. Sanatçı, yaşadığı sürecin fiziksel olduğu kadar psikolojik nedenlere dayandığını ifade etti.

“Çekimler sırasında herkese karşı tahammülsüzleştiğimi fark ettim. Sürekli şikâyet eden, sinirli birine dönüşmüştüm,” diyen Bozoğlu, sonradan bunun yoğun çalışma temposunun yol açtığı bir tükenmişlik hali olduğunu anladığını belirtti.

“Güçlü olduğumu sanıyordum”

Geçmişinde madde bağımlılığı ve evsizlik deneyimi bulunan Bozoğlu, bu nedenle programın kendisi için daha kolay olacağını düşündüğünü belirterek “Hayatımda çok ağır şeylerin üstesinden geldim. Bu yüzden bunu da başarabileceğimi sandım. Ama o an vücudum ve zihnim bana durmam gerektiğini söyledi.” ifadelerini kullandı.

Programdan ayrılma kararını “zor ama gerekli” olarak niteleyen Bozoğlu, yarışmayı bırakmanın kişisel bir başarısızlık değil, sağlığı için alınmış bir karar olduğunu vurguladı.

Madde bağımlılığından müziğe

Ammar Bozoğlu, kamuoyunda ilk kez bir shoarma dükkânında söylediği bir İbrahim Tatlıses şarkısının sosyal medyada viral olmasıyla tanındı. Ancak sanatçı, bu dönemin hayatındaki en kırılgan zamanlara denk geldiğini söylüyor.

“O video çekildiğinde hâlâ uyuşturucu kullanıyordum. Hayatımın en dip noktasındaydım,” diyen Bozoğlu, zamanla madde bağımlılığının sosyal ilişkilerini zedelediğini ve sonunda sokakta yaşamak zorunda kaldığını anlattı.

Bağımlılıktan kendi çabasıyla kurtulduğunu belirten Bozoğlu, bu süreci açıkça anlatmasının nedenini ise şöyle açıklıyor: “Bu konular hâlâ tabu. İnsanlar konuşmadıkça çıkış yolu da bulamıyor.”

“Azla yetinmeyi öğrendim”

Yeni single’ı Al heb je niets (Hiçbir şeyin olmasa bile) ile dinleyiciyle buluşan Bozoğlu, şarkılarında geçmişine ve hayata bakışına yer verdiğini söylüyor. Maddi imkânların sınırlı olduğu bir ailede büyüdüğünü anlatan sanatçı, mutluluğun sahip olunanlarla değil, paylaşılanlarla ilgili olduğunu vurguluyor.

“Annem bana şunu öğretti: Gülümse, çoğu zaman sana da gülümserler,” diyor.

Gözler gelecekte

Bugün hayatını daha dengeli bir tempoda sürdürmeye çalıştığını söyleyen Bozoğlu, spor yaptığını, sahne sayısını azalttığını ve ailesiyle daha fazla vakit geçirdiğini belirtiyor.

Sanatçının uzun vadeli hedeflerinden biri ise Hollanda’nın en büyük konser salonlarından biri olan Rotterdam Ahoy’da kendi konserini vermek.

“Yetinmeyi öğrendim ama hayal kurmaktan vazgeçmedim,” diyor.

1638-1642 yılları arasında çizildiği tahmin edilen eser, “Dinlenen Genç Aslan” adını taşıyor ve boyutları bir akıllı telefon büyüklüğünde: 115x150 milimetre. Çizim, geçtiğimiz yıl Amsterdam’daki H’ART Müzesi’nde sergilenmişti.

Eserin sahibi Amerikalı tarihçi ve milyarder Thomas S. Kaplan. Genç yaşta Rembrandt’a ilgi duymaya başlayan Kaplan, sanatçının 17 tablosuna sahip. Kaplan, söz konusu aslan çizimini 2005 yılında ilk kez satın almıştı. Eserin satışından elde edilen gelir, Kaplan’ın kurucularından biri olduğu Panthera Vakfı’na bağışlanacak. Vakıf, aslan, kaplan ve diğer büyük kedilerin ve yaşam alanlarının korunmasına odaklanıyor. Kaplan, daha önce yaptığı açıklamada, Rembrandt tutkusundan daha büyük tek bir tutkusunun olduğunu belirtmişti: “Vahşi yaşamı korumak.”

Sotheby’s, müzayedenin önemli olduğunu, çünkü onlarca yıldır “Büyük Usta’nın böylesi bir çiziminin açık artırmaya çıkmadığını” vurguladı. Çizimi satın alan kişi ise açıklanmadı.

Rembrandt’ın günümüze ulaşan 15 hayvan çizimi bulunuyor. Bunlardan altısında aslan tasvir edilmiş; 17. yüzyıl Hollanda’sında nadir görülen bir tür. Tarihçilere göre egzotik hayvanlar genellikle Hollanda’ya kolonilerden veya denizaşırı ticaret yapılan bölgelerden geliyordu ve çoğu zaman panayırlarda sergileniyordu.

Amsterdam’da yaşayan Rembrandt, evine yalnızca iki dakika yürüme mesafesinde bulunan Waterlooplein’deki bu panayırlarda aslanı gözlemleme fırsatını kaçırmamış olabilir.

Karar, Amsterdam Belediye Meclisi DENK Partisi Üyesi Süleyman Koyuncu’nun girişimiyle gündeme gelen ve belediye tarafından yürütülen kapsamlı bir toplumsal destek araştırmasının (draagvlakonderzoek) ardından alındı. Araştırma sonuçları, misafir işçiler için bir anıt yapılmasına şehir genelinde geniş bir destek bulunduğunu ortaya koydu.

“Amsterdam tarihinin ayrılmaz bir parçası”

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Süleyman Koyuncu, misafir işçilerin Amsterdam’ın tarihinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Koyuncu, bu emeğin kamusal alanda kalıcı biçimde tanınmasının önemine dikkat çekerek, anıtın yalnızca geçmişi görünür kılmakla kalmayacağını, aynı zamanda gelecek nesillere aktarılacak bir toplumsal hafıza oluşturacağını ifade etti.

Belediyenin açıklamasında, misafir işçilerin 1960’lı yıllardan itibaren başta Türkiye, Fas, Güney Avrupa ülkeleri ve eski Yugoslavya’dan Amsterdam’a gelerek iş gücü açığını kapattığı, zamanla kentin sosyal ve ekonomik yapısında kalıcı bir rol üstlendikleri hatırlatıldı. Buna karşın bu tarihin, bugüne kadar kamusal alanda yeterince temsil edilmediği belirtildi.

Geniş katılımlı araştırma

Mayıs–Temmuz 2025 döneminde yürütülen destek araştırması kapsamında sekiz katılım toplantısı, iki şehir buluşması ve dokuz “pop-up” görüşme gerçekleştirildi. Katılımcıların büyük çoğunluğu, misafir işçilerin emeğinin tanınmamasını önemli bir eksiklik olarak değerlendirdi. Anıtın; eğitim, kuşaklar arası aktarım ve toplumsal tanınma açısından katkı sunacağı görüşü öne çıktı.

Araştırma sonuçlarında, anıtın kapsayıcı ve çok kültürlü bir yapıya sahip olması gerektiği vurgulandı. Misafir işçilerin dayanıklılığını, emeğini ve kente katkılarını yansıtacak bir tasarım önerilirken; anıtın merkezi bir noktada ya da misafir işçi topluluklarının yoğun yaşadığı bir bölgede yer alabileceği, hatta iki aşamalı bir çözümün de değerlendirilebileceği ifade edildi.

Süreç topluluklarla birlikte yürütülecek

Belediye, anıtın yeri, tasarımı, adı ve sanatçısının belirlenmesi sürecinde ilgili toplulukların aktif biçimde sürece dahil edileceğini açıkladı. Proje için ayrılan 400 bin avroluk bütçenin, 2025 Voorjaarsnota kapsamında rezerve edildiği bildirildi.

Anıtın hayata geçirilmesiyle birlikte, Amsterdam’da misafir işçilerin emeği ilk kez bu ölçekte ve resmî olarak kamusal alanda temsil edilmiş olacak.

Hollanda Postası'na konuşan uzmanlar ve üretici verilerine göre, frikandelin içeriği zamanla önemli ölçüde değişti. Geçmişte et endüstrisinde kullanılan bazı artık et parçaları frikandel üretiminde yer alsa da, günümüzde üretim gıda güvenliği kuralları ve sıkı denetimler çerçevesinde yapılıyor.

Mitler ve gerçekler

Kamuoyunda sıkça dile getirilen inek bağırsakları, meme dokusu (üier) ya da at eti gibi içerikler, günümüz frikandellerinde standart olarak bulunmuyor. Modern frikandeller genellikle mekanik olarak ayrıştırılmış tavuk eti, baharatlar, bağlayıcı maddeler ve aroma vericilerden oluşuyor. Üreticiler, kullanılan tüm bileşenlerin gıda mevzuatına uygun olduğunu vurguluyor.

Gıda sektöründeki uzmanlara göre, frikandel hakkındaki söylentilerin önemli bir kısmı, 1970’li ve 1980’li yıllarda et ürünlerine dair şeffaflığın sınırlı olmasından kaynaklanıyor. O dönemde ortaya çıkan hikâyeler, yıllar içinde kulaktan kulağa aktarılarak günümüze kadar ulaştı.

Neden hâlâ tartışılıyor?

Frikandelin tam olarak “ne olduğu” sorusu, yalnızca içeriğiyle değil, endüstriyel gıda üretimine duyulan güvensizlikle de bağlantılı. Uzmanlar, tüketicilerin işlenmiş gıdalara karşı daha bilinçli hale geldiğini, bu nedenle sembolik ürünlerin — frikandel gibi — tartışmaların merkezine oturduğunu belirtiyor.

Sonuç olarak, frikandel hakkındaki en uç iddiaların çoğu bugün efsane olarak değerlendiriliyor. Ancak bu, atıştırmalığın işlenmiş bir ürün olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Frikandel Günü’nde sevenleri için lezzet ön planda olsa da, tartışma her yıl olduğu gibi bu kez de yeniden alevlenmiş durumda.