Hollanda ile İran arasında, Tahran’daki bir havaalanında Hollandalı bir diplomata ait diplomatik bagaja el konulması sonrası diplomatik gerilim yaşanıyor. Lahey yönetimi, bunun temel bir uluslararası anlaşmanın ihlali olduğunu belirterek İran’ın Lahey Büyükelçisi’ni Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı.
Dışişleri Bakanlığı, 28 Ocak’ta bir Hollandalı diplomatın Imam Khomeini International Airport’ta durdurulduğunu ve diplomatik bagajına el konulduğunu doğruladı. Bakanlık, Hollanda kamu yayıncısı NOS’a yaptığı açıklamada, “Bu kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Lahey’in son haftalarda diplomatik kanallar üzerinden Tahran’a başvurarak söz konusu gönderinin derhal iadesini talep ettiği bildirildi. Olayla ilgili görüntülerin İran medyasında yayımlanmasının ardından Hollanda tarafı, “sessizliğin İran tarafından bozulduğunu” belirterek İran büyükelçisinin bakanlığa çağrıldığını açıkladı.
İran medyası: “Uydu ekipmanı bulundu”
İran medyasında yer alan haberlere göre, Tahran’daki Hollanda Büyükelçiliği’nde görevli üst düzey bir diplomatın valizinde uydu iletişim ekipmanı bulunduğu öne sürüldü. Haberlere göre diplomat, bagajının taranmasına izin vermeyi reddetti; bunun üzerine valize el konuldu.
İddialara göre valizde taşınabilir bir Starlink uydu modemi, birden fazla uydu telefonu ve çeşitli iletişim cihazları yer alıyordu.
İran’da Starlink gibi uydu internet sistemlerinin bulundurulması ve kullanımı yasak. Yetkililer bu tür sistemleri, devlet denetimi dışındaki iletişimi mümkün kıldığı ve ulusal güvenlik riski oluşturduğu gerekçesiyle engelliyor.
Hollanda: “Haberler gerçeği yansıtmıyor”
Hollanda Dışişleri Bakanlığı, İran medyasındaki haberlerin gerçeği yansıtmadığını savundu. Bakanlık açıklamasında, “İran’ın çizmeye çalıştığı tablo olgusal olarak doğru değil. Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi’nde yer alan yükümlülüklere uymayan taraf İran’dır” denildi.
Lahey yönetimi, söz konusu kişinin Hollandalı bir diplomat olduğunu doğruladı ancak kimliği ve görevi hakkında gizlilik gerekçesiyle ayrıntı vermedi. Bagajın içeriğine ilişkin de açıklama yapılmadı. Bakanlık, bunun Viyana Sözleşmesi kapsamında korunan bir diplomatik gönderi olduğunu vurguladı.
Viyana Sözleşmesi ne diyor?
1961 tarihli Vienna Convention on Diplomatic Relations uyarınca diplomatik postalar dokunulmaz kabul ediliyor ve ev sahibi ülke tarafından açılamıyor ya da alıkonulamıyor. Bu düzenleme, diplomatik misyonların görevlerini müdahale olmaksızın yerine getirebilmesini amaçlıyor.
Sözleşme, diplomatik posta ile diplomatların kişisel bagajı arasında ayrım yapıyor. Kişisel bagaj, ciddi şüphe bulunması halinde istisnai olarak kontrol edilebiliyor. Ancak diplomatik gönderilerin tek taraflı olarak açılması ya da el konulması sözleşmeye aykırı kabul ediliyor.
Artan bölgesel gerilim
Olay, İran’da siyasi tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde yaşandı. Ülkede yıl başında yaşanan ve güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle bastırılan kitlesel protestoların ardından iletişim kısıtlamaları gündeme gelmişti.
Aynı dönemde ABD’nin, Basra Körfezi ve çevresine ek savaş gemileri ve savaş uçakları göndererek askeri varlığını artırdığı bildiriliyor. Washington ile Tahran arasında bölgesel güvenlik ve nükleer gerilimlerin ele alınacağı yeni temasların yapılması bekleniyor.
Yaşanan son gelişme, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde yeni bir sınamaya işaret ediyor. Tarafların önümüzdeki günlerde nasıl bir adım atacağı ise belirsizliğini koruyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: