Hollanda Sosyal İşler Bakanlığı tarafından 2025’ten itibaren kademeli olarak artırılan çocuk bakım desteklerine rağmen ebeveynlerin daha fazla çalışmaya başladığına dair güçlü bir artış henüz görülmedi. Hükümet, 2029 yılında çocuk bakımını neredeyse herkes için aynı derecede ucuz hale getirmeyi planlıyor.
Yeni sistem kapsamında özellikle düşük gelirli ailelerin aldığı destek artırıldı. İki çocuklu bazı aileler geçen yıl yaklaşık 1.000 euro daha fazla destek aldı. Amaç, ebeveynlerin çalışma saatlerini artırmasını teşvik etmekti.
Ancak veriler beklentilerin gerisinde kaldı.
Kreş kullanım saatleri artmadı, hatta düştü
Bakanlık verilerine göre 2025’in ikinci çeyreğinde ebeveynlerin çocuk bakım hizmetlerinden yararlandığı toplam saat sayısı yıllar sonra ilk kez düşüş gösterdi.
Uzmanlara göre bunun önemli bir nedeni Hollanda’daki aile kültürü. BOinK Başkanı Gjalt Jellesma, “Hollanda’da çocukların haftanın birkaç günü evde olması normal kabul ediliyor. Yüksek gelirli ailelerin yoğun olduğu Zuidas bölgesinde bile çocuklar genellikle haftada üç gün kreşe gidiyor” dedi.
Birçok ebeveyn değişiklikleri bilmiyor
BMK Başkanı Karen Strengers ise birçok ebeveynin artan desteklerden haberdar olmadığını belirtti.
Strengers, “Ebeveynler hem mevcut artışları hem de 2029’daki yeni sistemi yeterince bilmiyor. Ayrıca bazıları çocuk bakım desteğine başvurmaktan çekiniyor” dedi.
Yeni sistemde geri ödeme riski bitecek
2029’dan itibaren planlanan yeni modelde devlet, çocuk bakım ücretinin büyük bölümünü doğrudan kreşlere ödeyecek. Ebeveynler yalnızca saatlik ücretin yüzde 4’ünü karşılayacak.
Bu sistemle birlikte geçmişte büyük sorunlara yol açan geri ödeme riskinin ortadan kalkması hedefleniyor. Bilindiği gibi Hollanda çocuk bakım yardımı skandalı sonrası destek sistemi uzun süredir tartışma konusu olmaya devam ediyor.
En büyük kazanç yüksek gelirli ailelerde olacak
Uzmanlara göre yeni sistemden en fazla yararlanacak grup yüksek gelirli aileler olacak. Çünkü düşük gelirli aileler zaten uzun süredir yüksek oranlarda destek alıyordu.
Bu durum CPB ve SCP araştırmacıları tarafından da eleştirildi. Uzmanlar, yüksek gelir grubunun gerçekten daha fazla çalışıp çalışmayacağının belirsiz olduğunu belirtiyor.
Ekonomistlere göre değişimin bir başka etkisi de aile büyüklerinin üzerindeki bakım yükünün azalması olabilir:
“Belki de artık büyükanne ve büyükbabaların çocuklara bakmasına daha az ihtiyaç duyulacak.”
Asıl değişim okul sonrası bakımda olabilir
Uzmanlara göre özellikle okul sonrası bakım hizmetlerinin ucuzlaması, yarı zamanlı çalışan ebeveynlerin çalışma saatlerini artırmasını sağlayabilir.
Ancak küçük çocuk sahibi ebeveynlerin çocuklarıyla evde daha fazla vakit geçirmek istemesi nedeniyle bu grupta değişimin daha sınırlı kalması bekleniyor.
Hükümetin hedefi net: 2029’a kadar çocuk bakımını herkes için erişilebilir hale getirmek. Ancak uzmanlara göre ebeveynlerin çalışma alışkanlıklarının değişmesi zaman alacak.
Yorumlar
Kalan Karakter: