Hollanda’da 2025 ilkbaharından bu yana patates fiyatları, iyi geçen hasat sezonu nedeniyle sert şekilde düştü. Çiftçiler büyük bir arz fazlasıyla karşı karşıya kalırken, tüketiciler süpermarket raflarında ya da bir porsiyon patates kızartmasında bu düşüşü neredeyse hiç hissetmedi.
Tarım ve Gıda Sektör Ekonomistleri, patates piyasasının geçen yıl “iyi hasat ve fast food zincirlerinden gelen talebin zayıflaması” nedeniyle çöktüğünü söylüyor. Kızartmalık patatesin 100 kilogramlık piyasa fiyatı şu anda 4 euronun altına gerilemiş durumda. Geçen yıl şubat ayında bu rakam 30 euronun üzerindeydi.
100 milyon kiloluk fazlalık
Geçen yılki verimli hasat, Hollanda genelinde yaklaşık 100 milyon kilogramlık patates fazlasına yol açtı. Ancak bu durum tüketici fiyatlarına sınırlı yansıyor.
Ekonomistlere göre tarımsal hammaddeler nihai ürün fiyatının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor. Geri kalan kısmı ise kira, enerji ve işçilik gibi maliyetler belirliyor. Bu nedenle patatesin tarladaki fiyatı düşse de, süpermarketteki fiyatların ya da patates içeren ürünlerin ucuzlaması beklenmiyor; en fazla fiyat artışlarının hızı yavaşlayabilir.
Sözleşmeli üreticiler ve serbest piyasa
Uzmanlara göre üreticilerin yaklaşık yüzde 80’i alıcılarla sabit fiyatlı sözleşmelerle çalışıyor. Bu çiftçiler belirli bir satış garantisine sahip. Ancak ürününü serbest piyasada satan yaklaşık yüzde 20’lik kesim, fiyatların çökmesinden doğrudan etkilendi.
Bu yıl sözleşme fiyatlarının da yüzde 10 ila 15 daha düşük olduğu, ayrıca işleyici firmaların yeni sözleşmeler imzalama konusunda daha temkinli davrandığı belirtiliyor.
İflas ve üretim daralması
Çiftçilerden biri, şu anda elinde 1,5 milyon kilo patates bulunduğunu söylüyor. Başlıca alıcılarından biri olan patates işleme şirketi Cêlavíta’nın iflas etmesi nedeniyle mevcut sözleşmeler sona erdi. Piyasadaki arz fazlası nedeniyle diğer alıcıların da ürüne ilgi göstermediği ifade ediliyor.
isminin açıklanmasını istemeyen çiftçi, bu nedenle üretimini ciddi biçimde azaltma kararı aldı. Daha önce 200 hektarlık arazide üretim yaparken, bu alanı 20 hektara düşürdü. Çiftçi, artık büyük üreticilere satış yapmayacağını ve yalnızca kendi çiftlik mağazası için üretim gerçekleştireceğini belirtti.
Uzmanlara göre, arz fazlası devam ettiği sürece çiftçilerin üzerindeki baskı sürebilir; ancak bu durumun tüketici fiyatlarına doğrudan ve hızlı bir indirim olarak yansıması beklenmiyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: