Hollanda’da Demokratlar 66 (D66), Özgürlük Ve Demokrasi İçin Halk Partisi (VVD) ve Hıristiyan Demokratlar Birliği'nin (CDA) dün açıkladığı koalisyon anlaşması, sosyal güvenlik ve sağlık alanlarında önemli değişiklikler öngörüyor. Cuma günü kamuoyuna sunulan anlaşmaya göre emeklilik yaşı yükseltilirken, işsizlik ödeneğinin süresi kısaltılıyor ve sağlıkta ödenen kişisel katkı payı artırılıyor.
Emeklilik yaşı yeniden yükselişe geçiyor
Koalisyon, AOW olarak bilinen devlet emeklilik yaşının yeniden yaşam beklentisiyle bire bir bağlantılı hale getirilmesini istiyor. Buna göre ortalama yaşam süresi bir yıl arttığında, emeklilik yaşı da bir yıl yükselecek.
Bu düzenleme, emeklilik yaşındaki artışın yavaşlatılmasını öngören önceki emeklilik anlaşmasından bir sapma anlamına geliyor. Merkezi Planlama Bürosu’nun (CPB) daha önce yaptığı hesaplamalara göre, bu sistemin uygulanması halinde emeklilik yaşı 2060 yılında 70 yıl 9 aya kadar çıkabilir.
Hollanda İstatistik Kurumu CBS verilerine göre ülkede 2025 itibarıyla 18 milyondan fazla kişi yaşıyor ve nüfusun yüzde 20’sinden fazlası 65 yaş ve üzerinde.
İşsizlik ödeneği yarıya indiriliyor
Koalisyon anlaşmasına göre işsizlik ödeneği (WW) süresi 1 Ocak 2028 itibarıyla en fazla 24 aydan 12 aya düşürülecek. Buna karşılık, 2030’dan itibaren işsizliğin ilk iki ayında ödenecek miktar son maaşın yüzde 80’ine çıkarılacak.
İşsizlik ödeneğine hak kazanmak da zorlaştırılıyor. Buna göre çalışanların, işten çıkarılmadan önceki 52 haftanın en az 42’sinde çalışmış olması gerekecek. Ayrıca her çalışılan yıl için yalnızca yarım aylık işsizlik ödeneği hakkı kazanılacak.
Koalisyon bu adımları, iş ve gelir sistemini daha “aktif” hale getirme hedefinin bir parçası olarak savunuyor. İşverenler, özellikle küçük ve orta ölçekli şirketler, uzun süredir uzun süreli hastalık ve sosyal ödemelerin maliyetlerinden şikâyet ediyordu.
Sağlıkta kişisel katkı payı artıyor
Sağlık hizmetlerinde ödenen yıllık “eigen risico” miktarı da artırılıyor. Hâlihazırda 385 euro olan bu tutar, 2027’de 15 euro artırılacak. 2028’de yapılacak 60 euroluk yeni artışla birlikte yıllık kişisel katkı payı 460 euroya çıkacak.
D66 lideri Rob Jetten, bu artışı “sorumlu bir tercih” olarak nitelendirirken, vatandaşların tek bir tedaviyle tüm katkı payını ödemek zorunda kalmaması için her tedavi için en fazla 150 euro sınırı getirileceğini söyledi.
Bu düzenleme, sağlık alanında toplam 8 milyar euroluk tasarruf planının en önemli ayağı olarak görülüyor. Bu yaklaşım, önceki hükümetin kişisel katkı payını düşürme hedefiyle ve PVV’nin seçim vaatleriyle ters düşüyor.
Aile yardımlarında sadeleştirme
Koalisyon, vergi ve sosyal yardım sistemini sadeleştirmeyi de hedefliyor. Bu kapsamda çocuk yardımı ile çocuklara yönelik gelir destekleri tek bir sistem altında birleştirilecek. Uygulamadan Sosyal Sigortalar Kurumu (SVB) sorumlu olacak.
Yeni sistemde çocuk başına verilen sabit destek artırılırken, gelire bağlı kısım azaltılacak. Önceki hükümette olduğu gibi, yardımlar skandalının sonuçlarıyla ilgilenecek özel bir devlet sekreteri de görev yapacak.
Planlar kesinleşmiş değil
Koalisyonun azınlık hükümeti olması nedeniyle bu planların henüz kesinleşmediği vurgulanıyor. D66, VVD ve CDA, her yasa teklifi için parlamentoda ek destek aramak zorunda.
Bu da koalisyon anlaşmasındaki bazı başlıkların müzakereler sırasında değişebileceği anlamına geliyor. Muhalefet partileri anlaşmaya sert tepki gösterirken, PVV lideri Geert Wilders ve SP lideri Jimmy Dijk “çok sert” bir muhalefet yürüteceklerini açıkladı.
Yorumlar
Kalan Karakter: