Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, dijital euronun hayata geçirilmesine yönelik ortak bir tutum üzerinde uzlaştı. Hollanda Maliye Bakanlığı’na göre dijital para birimi en erken 2029 yılında kullanıma girecek.
Avrupa Komisyonu, dijital euronun oluşturulmasına ilişkin ilk teklifi yaklaşık iki yıl önce sunmuştu. Sürecin bir sonraki aşamasında Avrupa Parlamentosu ile AB üyesi ülkeleri temsil eden AB Konseyi kendi pozisyonlarını belirleyecek. Ardından taraflar nihai metin üzerinde müzakerelere başlayacak. AB ülkelerinin dün aldığı karar, bu sürecin önemli bir adımı olarak görülüyor.
Dijital euro nasıl kullanılacak?
Hollanda Maliye Bakanlığı’na göre, dijital euro devreye girdiğinde vatandaşlar bankalar aracılığıyla ayrı bir dijital euro hesabı açabilecek. Ödemeler:
- bankaların mobil uygulamaları,
- Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) geliştireceği bir uygulama
- ya da özel bir ödeme kartı
Sistemin çevrim içi ve çevrim dışı olmak üzere iki farklı kullanım seçeneği sunacağı belirtiliyor. Ayrıca, halihazırda kartla ödeme kabul eden tüm işyerlerinin dijital euroyu da kabul etmek zorunda olacağı ifade ediliyor.
Gizlilik ve demokrasi tartışması
Ancak dijital euro, bazı çevrelerde ciddi tartışmalara yol açmış durumda. Hollanda merkezli Privacy First Vakfı, yeni sistemin vatandaşların finansal mahremiyeti açısından büyük riskler taşıdığını savunuyor.
Vakıf, Hollanda’da ve Avrupa genelinde dijital euro konusunda yeterli bir siyasi tartışma yapılmadığını ileri sürerek şu soruyu gündeme getirdi: “Bu kadar yatırım yapıldıktan sonra siyaset gerçekten ‘hayır’ diyebilecek mi, yoksa toplum olarak artı ve eksileri net olmayan bir sisteme doğru sessizce mi sürükleniyoruz?”Privacy First, dijital euroyla birlikte gücün Avrupa Merkez Bankası’nda yoğunlaşacağına dikkat çekiyor. Vakfa göre ECB, demokratik denetime tabi değil ve yeterince şeffaf değil. Ayrıca, dijital euro sisteminin tasarımına yalnızca ECB’nin karar vermesi, vatandaşların temel hakları açısından daha az riskli alternatiflerin dışlanmasına yol açıyor.
“Programlanabilir para” ve nakit endişesi
Vakfın dile getirdiği riskler arasında:
- ECB’nin tüm ödemeleri kaydedeceği merkezi bir veri tabanı kurulması,
- yalnızca belirli amaçlar için harcanabilen “programlanabilir para” ihtimali,
- ve dijital euronun, nakit paranın zamanla ortadan kaldırılmasına zemin hazırlaması
Privacy First’e göre nakit para, bugün hâlâ tam anonimlik sağlayan ve herkes için erişilebilir olan tek ödeme aracı konumunda.
Ayrıca vakıf, dijital euronun Avrupa çapında bir dijital kimlik sisteminin önünü açabileceğini savunuyor. Çevrim içi dijital euro kullanımı için vatandaşların bir dijital cüzdana sahip olması gerekecek ve bunun dijital kimlikle entegre edilmesinin muhtemel olduğu belirtiliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: