Hollanda’daki Türk kökenli aile hekimlerinden Assiye Odabaş, grip ve baş ağrısı gibi durumlarda en çok kullanılan ağrı kesiciler paracetamol, ibuprofen ve aspirin arasındaki farkları anlattı. Odabaş, “Baş ağrısı bazen ağrı kesicilerden kaynaklanabilir; dikkatli olun” uyarısında bulunuyor.
Baş ağrısı nasıl oluşuyor?
Baş ağrısı, kafadaki ve çevresindeki ağrıya duyarlı yapılarının uyarılması sonucu ortaya çıkıyor. Kan damarları, sinirler veya kaslar bu ağrıdan sorumlu olabilir. Beyin kendisi ağrı hissetmez; gelen sinyalleri ağrı olarak yorumlar. Stres, yorgunluk, uyku eksikliği, susuzluk veya yanlış duruş baş ağrısını tetikleyebilir.
Ağrı kesicilere gereğinden fazla mı başvuruyoruz?
Odabaş, birçok kişinin baş ağrısı durumunda hemen ilaç aldığını, oysa çoğu baş ağrısının kendiliğinden geçebileceğini söylüyor. Basit önlemler—su içmek, dinlenmek veya kısa yürüyüş yapmak—çoğu zaman yeterli olabiliyor. Doktor, “Ağrı kesiciler çözüm değil, destek olmalı” diyor.
Paracetamol, ibuprofen ve aspirin farkları
Paracetamol: Ağrı ve ateş için birinci tercih. Düşük dozda uzun süre kullanımı güvenli. 70 yaş üstü için günlük maksimum önerilen doz 3-4 kez 2 tablet (500 mg). Ayda 10 tabletten fazla almak baş ağrısına yol açabilir.
Ibuprofen: Enflamasyonu da azaltır; kas ve eklem ağrılarında daha etkili. Ancak mide ve böbrek sorunlarına yol açabilir. 50 yaş üstü ve başka ilaç kullananlar, mide koruyucu ile birlikte kullanmalı.
Aspirin: Ağrı kesici olarak artık daha az tercih ediliyor; mide ve kanama riskleri mevcut. Genellikle kan sulandırıcı olarak kullanılıyor.
Diğer bilgiler
Kafein: Ağrı kesicilerin etkisini artırabilir, özellikle gerilim tipi baş ağrısı ve migrenlerde. Ancak çok kafein tüketenler, kafeini kesince baş ağrısı yaşayabilir.
Tablet, poeder veya sıvı: Etki açısından fark çok az; bazı durumlarda sıvı veya poeder biraz daha hızlı etki gösterebilir.
Günlük kullanım: Ayda 10–15 günden fazla ağrı kesici kullanımı “ilaç kaynaklı baş ağrısına” yol açabilir.
Migren: Sadece gerilim tipi baş ağrısından farklıdır; bulantı, ışık ve sese hassasiyet, ataklar ve yatma ihtiyacı ile kendini gösterir. Triptan gibi reçeteli ilaçlar migren için özel olarak kullanılabilir.
Doktora başvurmanız gereken durumlar:
- Ani ve şiddetli baş ağrısı,
- Ağrı kesici ile geçmeyen ağrı,
- Ateş veya ense sertliği,
- Görme bozukluğu, sürekli kusma veya felç benzeri belirtiler,
- Ağrının sürekli tekrarlaması veya kötüleşmesi.
Aile hekimi Odabaş, “Sürekli ağrı kesici kullanma ihtiyacı hissediyorsanız, mutlaka bir doktora danışın” diyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: