“En yüksek gelir grupları görece daha az vergi ödüyor”
CPB raporunda, Hollanda’daki vergi sisteminin kağıt üzerinde artan oranlı (progresif) olduğu ancak pratikte en yüksek gelir grubunun kendilerinden bir alt gruba kıyasla oransal olarak daha az vergi ödediği belirtildi.
“En yüksek ağaçlar daha az rüzgâr alır” başlıklı raporda, özellikle sermaye gelirlerinin maaşlara kıyasla çok daha hızlı arttığına dikkat çekildi. Raporun yazarlarından Arjan Lejour, son yıllarda şirket kârları ve yatırımlardan elde edilen gelirlerin çalışan maaşlarına göre çok daha olumlu geliştiğini ifade etti.
En zengin yüzde 1’in payı büyüyor
Rapora göre:
- Toplam gelirin giderek daha büyük bir bölümü en zengin yüzde 1’lik kesime gidiyor
- Servet eşitsizliği ev sahipleri ile kiracılar arasında artıyor
- Şirket sahipleri ile maaşlı çalışanlar arasındaki fark açılıyor
2011–2019 döneminde en yüksek gelir grubunun kazançları belirgin şekilde arttı. Özellikle en zengin yüzde 0,01’lik kesimin reel geliri yaklaşık yüzde 70 yükseldi. Buna karşılık nüfusun yüzde 99’unun gelir artışı yüzde 4 ila 8 arasında kaldı.
2019 itibarıyla:
- En zengin yüzde 1’in ortalama geliri yaklaşık 600 bin euro
- En zengin yüzde 0,01’in ortalama geliri ise 13 milyon euroyu aştı
“Eşit fırsatlar riske giriyor”
CPB, artan eşitsizliğin toplumsal etkilerine de dikkat çekti. Rapora göre bireylerin hangi ailede doğduğu ve hangi koşullarda büyüdüğü, yaşam şanslarını giderek daha fazla belirliyor.
Uzmanlar, düşük gelirli ailelerden gelen bireylerin erken yaşta çalışmak zorunda kalmasının eğitim fırsatlarını sınırladığını ve bunun uzun vadede ekonomik verimliliği düşürdüğünü belirtiyor.
Çözüm önerileri: Vergi sistemi değişmeli
CPB’ye göre eşitsizliği azaltmak için vergi sisteminde reform yapılması gerekiyor. Öneriler arasında:
- Miras ve bağış vergilerinin artırılması
- Vergi muafiyetlerinin azaltılması
- Farklı gelir türlerinin daha eşit vergilendirilmesi
Raporda ayrıca, konut sahipleri ve emeklilere yönelik bazı vergi avantajlarının orta sınıf içinde dahi eşitsizlik yarattığına dikkat çekildi.
Tartışma büyüyor
Hollanda’da gelir dağılımına ilişkin bu bulgular, hükümetin vergi politikalarının adaleti konusunda yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Ekonomistler, mevcut eğilimin devam etmesi halinde hem sosyal dengelerin hem de ekonomik büyümenin olumsuz etkilenebileceği uyarısında bulundu.
Yorumlar
Kalan Karakter: