Hollanda'da binlerce Wajong ödeneği alan engelli çalışan, 5 yıl aralıksız çalıştıktan sonra maaş desteklerini kaybetme riskiyle karşı karşıya. Yeni düzenleme kapsamında yaklaşık 11 bin 500 kişi için ödeneğin sona ermesi gündemde. Bu grubun ortalama aylık 750 euro brüt gelir kaybı yaşayacağı belirtiliyor.
Amaç çalışmayı teşvikti, sonuç tartışma yarattı
Wajong ödeneği, 18 yaşından önce hastalık veya engellilik yaşayan kişilere veriliyor. 2021’de yürürlüğe giren yeni kurallarla bazı haklarda değişiklik yapılmış, gelir kaybı yaşayanlara geçici olarak “garanti ödeneği” sağlanmıştı.
Ancak düzenlemeye göre bir kişi:
- 5 yıl kesintisiz çalışırsa
- profesyonel destek olmadan çalışıyorsa
- asgari ücret temelli hesaplanan “maatman” gelirinin yüzde 75’ine ulaşıyorsa
Wajong ödeneğini kaybediyor.
Yetkililere göre bu durum yaklaşık 3 bin 400 kişinin ayrıca garanti ödeneğini de kaybetmesi anlamına geliyor.
“Bu insanlar için çok ağır bir darbe”
Engelli hakları savunucuları düzenlemeye sert tepki gösterdi: “Bu insanlar için çok ağır bir darbe. Çalıştıkları için cezalandırılıyorlar gibi hissediyorlar.”
savunuculara göre bazı kişilerin kira sözleşmeleri ve ipotek planları doğrudan bu ödeneğe göre yapılmış durumda. Ödeneğin kesilmesi halinde evlerini kaybetme riski ortaya çıkabilir.
Stres ve sağlık sorunları artıyor
Hak savunucularına göre gelir kaybı korkusu şimdiden ciddi psikolojik etkiler yaratmaya başladı:
- panik atak vakalarında artış
- işten ayrılma oranlarında yükseliş
- gelir güvencesi kaygısı
Savunucular bu durumu şöyle özetledi: “İronik ama bazı kişiler stresten çalışamaz hale gelince ödenekleri kesilmiyor.”
Hükümet süreci 2027’ye erteledi
UWV tarafından yürütülen değerlendirmelerin yetişmemesi nedeniyle ödeneğin sona ermesi süreci 1 Ocak 2027 tarihine ertelendi.
Nisan ayından itibaren etkilenecek kişiler tek tek bilgilendirilmeye başlanacak. Yetkililer, gelir kaybı yaşayacak gruplara alternatif destek yolları konusunda danışmanlık verileceğini açıkladı.
“Gelir kademeli azaltılsın” çağrısı
Uzmanlar, garanti ödeneğinin bir anda kesilmesi yerine kademeli azaltılmasını öneriyor. Ayrıca mevcut yüzde 75’lik gelir sınırının yüzde 100’e çıkarılması talep ediliyor.
Uzmanlara göre aksi halde binlerce kişi için 2027 yılı başında ciddi bir sosyal sorun ortaya çıkabilir.
Konu, bugün Temsilciler Meclisi'nde yapılacak toplantıda da gündeme gelecek. Tartışmaların önümüzdeki dönemde yeni düzenlemelere yol açabileceği belirtiliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: