Hollanda’da yakında göreve başlayacak olan azınlık hükümeti, 20 milyar euro tutarındaki bütçeyle ülkeyi uzun süredir etkisi altına alan nitrojen krizine karşı adım atmayı planlıyor. Plan, çiftçilerin hassas doğa alanlarından uzaklaştırılmasını ve doğal alanların birbirine bağlanmasını öngörüyor. Ancak uzmanlar, önerilen önlemlerin yeterli olup olmayacağını ve yargı sürecinde dayanıp dayanamayacağını tartışıyor.
Hükümetin Rutte IV döneminde ayrılan büyük bütçeden önemli bir kısmı yakında kurulacak olan azınlık hükümeti tarafından tekrar masaya getirildi. Geçici hükümet döneminde nitrojen krizine yönelik birçok plan yapılmasına rağmen, sorunun büyüklüğü giderek arttı.
Yeni bütçeden ayrılan kısmın bir bölümü, özellikle koruma altındaki doğa alanlarının çevresindeki çiftçilerin satın alınmasına ayrılacak. Bu kapsamda Veluwe ve Peel bölgeleri öncelikli hedefler arasında. Yıllardır aşırı nitrojen birikimi ile mücadele eden bu bölgelerde, hassas bitki türleri ve onları besleyen böcekler olumsuz etkileniyor.
Gönüllü ama potansiyel olarak zorlayıcı adımlar
Azınlık koalisyon, hassas doğa alanlarının çevresindeki çiftçilerin satın alınmasının öncelikle gönüllülük esasına dayalı olacağını açıkladı. Ancak gelecekte, çiftçilerin hayvan sayılarını azaltmaları veya alanlarını terk etmeleri için kısmi zorlamalar gündeme gelebilecek. Bu önlem, 2035 yılı hedefleri doğrultusunda nitrojen emisyonunun neredeyse yarıya indirilmesini sağlamak için “son çare” olarak nitelendiriliyor.
Yargı süreci de planların önünde kritik bir engel. Geçen yıl mahkeme, hükümeti nitrojen hedeflerine uymaya zorladı ve 2030 itibarıyla nitrojene duyarlı alanların yarısının artık aşırı yüklenmemesi gerektiğini belirtti.
Çiftçiler için net ama zor mesaj
Peel ve Veluwe gibi alanlara yakın yaşayan çiftçiler için bu durum hoş bir haber değil; ancak belirsizlikleri ortadan kaldırıyor. Doğayı korumak için nitrojen salımının azaltılması yeterli değil, ek olarak 100 bin ila 150 bin hektarlık yeni doğa alanları yaratılması gerekiyor. Azınlık hükümet, mevcut alanları birbirine bağlayarak bu ek doğayı oluşturmayı hedefliyor.
Ancak plan, tüm detaylarıyla henüz netleşmiş değil. Koruma altındaki bölgelerdeki nitrojen tolerans değerlerinin değiştirilmesi ve yeni izin sistemlerinin uygulanması gibi konular hâlâ yargı tarafından test edilecek.
Saha güven veriyor
Yine de çiftçiler ve çevre örgütleri yeni planlara temkinli bir iyimserlikle yaklaşıyor. Hollanda Tarım ve Bahçecilik Örgütü (LTO), koalisyon anlaşmasını “güven veren bir temel” olarak nitelendirirken, Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) ve Natuurmonumenten, planları “umut verici adımlar” olarak değerlendiriyor. Uzmanlar ise sadece doğanın gerçekten fayda gördüğü planların mahkeme önünde ayakta kalabileceğini vurguluyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: