Hollanda’da Utrecht, Flevoland ve Gelderland eyaletlerinde yapılması planlanan yeni konutların fiyatlarının yeniden 10 bin ila 15 bin euro arasında arttığı belirtildi. Sektöre göre artışın nedeni, eyaletlerin müteahhit ve proje geliştiricilerden “netbewust bouwen” (elektrik şebekesini gözeten inşaat) şartı talep etmesi.
Bu kapsamda yeni yerleşim alanlarında mahalle bataryaları, daha pahalı teknik sistemler ve ısı depolama çözümleri gibi ek yatırımlar zorunlu hale geliyor. Müteahhitler ise bu durumun konut üretimini neredeyse imkânsız hale getirdiğini savunuyor.
Gayrimenkul geliştiricilerini temsil eden Neprom yöneticileri, ek maliyetlerin zaten mevcut olan yasal yükümlülüklerin üzerine geldiğini belirterek, “Bu şartlar yeni konutların erişilebilirliğini daha da zorluyor. Üstelik yapılan tüm bu yatırımlara rağmen evlerin elektrik şebekesine bağlanacağının garantisi bile yok,” dediler.
Yetki tartışması: Eyaletler izinleri gerekçe gösteriyor
Müteahhitler, eyaletlerin bu ek şartları dayatmaya yetkisi olmadığını savunuyor. İnşaat standartlarının merkezi hükümet tarafından belirlenen Besluit bouwwerken leefomgeving adlı düzenleme kapsamında belirlendiğine dikkat çekiliyor.
Ancak sektöre göre, müteahhitler bu ek eyalet kurallarına uymadığında, bunun ruhsat vermemek için gerekçe olarak kullanıldığı belirtiliyor.
Eyaletler: Amaç teşvikti, sektör masadaydı
Flevoland eyaleti ise 2024 sonunda düzenlenen ve “Woontop” adı verilen zirvede, şebekeyi gözeten inşaat anlayışının teşvik edilmesi yönünde karar alındığını savunuyor. Eyalete göre sektör temsilcileri de bu görüşmelere katıldı.
Flevoland yönetimi, “Bu mutabakatın bir parçası, netbewust inşaatı hukuki olarak zorunlu kılabilecek araçların geliştirilmesiydi. Bu konuda kamu otoritelerine sorumluluk düşüyor,” açıklamasını yaptı.
Buna karşın Neprom, Bouwend Nederland ve sosyal konut kuruluşlarını temsil eden Aedes, eyaletlerin bu taleplerine resmen itiraz etti. Kuruluşlara göre eyaletler, önümüzdeki yıllarda on binlerce konut hedefi koyarken, mali yükü tek taraflı olarak geliştiricilere yüklüyor.
Elektrik şebekesi darboğazı yeni engel
Sektör temsilcileri, asıl sorumluluğun elektrik şebekesi işletmecilerinde olduğunu savunuyor. Mevzuata göre bağlantı sağlamakla yükümlü olan şebeke işletmecilerinin bu görevi yerine getiremediği belirtiliyor.
Flevoland eyaleti ise net sıkışıklığının (netcongestie) çözümünde şebeke işletmecilerinin yoğun şekilde çalıştığını, ancak yalnızca kapasite artırmanın yeterli olmadığını vurguluyor. Açıklamada, yeni projelerin mevcut darboğazları daha da ağırlaştırmaması gerektiği ifade ediliyor.
Konut sektörü, izin süreçlerindeki yavaşlık, uygun arsa eksikliği ve azot (stikstof) kısıtlamalarının ardından bu yıl kısmi bir toparlanma sinyali vermişti. Ancak elektrik şebekesindeki tıkanıklık, sektör için yeni ve giderek daha ciddi bir engel olarak öne çıkıyor.
Veri merkezleri tartışması
Bu tartışmalar, Amsterdam’da Microsoft’un üç yeni veri merkezi inşa etme planlarıyla daha da alevlendi. Söz konusu veri merkezlerinin yıllık elektrik tüketiminin 84 bin haneye eşdeğer olduğu belirtiliyor.
Geçici hükümette Mekânsal Planlama’dan sorumlu Bakan Keijzer ise, söz konusu izinlerin yıllar önce verildiğini ve artık müdahale alanının sınırlı olduğunu söyledi. Hollanda’nın geçmişte veri merkezlerini bilinçli olarak çektiğini, ancak enerji politikalarının ve şebeke yatırımlarının bu büyümeye ayak uyduramadığını kabul etti.
Binlerce konut boş bekliyor
Tahminlere göre Hollanda’da yaklaşık 10 bin konut, inşa edilmiş olmasına rağmen elektrik bağlantısı olmadığı için boş durumda. Elektrik şebekesi sıkışıklığı nedeniyle hayata geçemeyen kaç konut projesi olduğu ise net olarak bilinmiyor.
Netbeheer Nederland’a göre 1 Temmuz’dan itibaren şebeke işletmecilerinin konut projeleri için kapasite ayırma imkânı da kaldırılacak ve “sıkışıklık azaltıcı” projelere öncelik verilecek.
Yorumlar
Kalan Karakter: