Yeni Koalisyon Anlaşması ve Karayip Adaları: Gerçekten Ne Değişiyor?

Hollanda’da Demokratlar 66 (D66), Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi (VVD) ve Hıristiyan demokratlar Birliği (CDA) partilerinin koalisyon anlaşması, Karayip adalarını gündeme taşıdı. Kurulacak hükümette başbakan olmasına kesin gözüyle bakılan D66 lideri Rob Jetten, Bonaire, Sint Eustatius ve Saba için “büyük adımlar” atılacağını ve sosyal asgari geçim için yapısal bir yatırım planlandığını söyledi. Ancak bu açıklamalar, yeni bir politika gibi görünse de, gerçekte uzun süredir devam eden uygulamaların devamı niteliğinde.

Koalisyon anlaşmasında Karayip adaları toplu olarak ele alınsa da, gerçekte iki farklı durum söz konusu. Aruba, Curaçao ve Sint Maarten özerk krallık ülkeleri olarak kendi hükümet ve parlamentolarına sahip. Sosyal politikalar, asgari ücret ve yardımlar gibi konularda bağımsızlar; Hollanda bu alanlarda yalnızca iş birliği yapabilir ve destek sağlayabilir. Yeni koalisyonun bu adalarla ilgili söylemleri, uzun yıllardır izlenen güvenlik, ekonomi ve sürdürülebilirlik politikalarının devamını işaret ediyor.

Durum, Bonaire, Sint Eustatius ve Saba’da farklı. Bu üç ada, Hollanda’ya bağlı özel belediyeler olarak kabul ediliyor; yani yasama, sosyal güvenlik ve geçim güvencesi doğrudan Lahey hükümetinin sorumluluğunda. Araştırmalar, birçok adalı vatandaşın çalışıyor olmasına rağmen geçinemediğini, yüksek yaşam maliyetleri karşısında gelir ve yardımların yetersiz kaldığını gösteriyor.

2023’te kurulan Thodé Komisyonu, adalarda sosyal asgari geçim seviyesinin yıllardır yetersiz olduğunu ortaya koymuş ve gelir ile yardımların artırılması, temel giderlerin ise düşürülmesi gerektiğini tavsiye etmişti.

Başbakan adayı Jetten’in sosyal asgari geçim için açıkladığı 30 milyon euro yatırım, ilk bakışta yeni bir kaynak gibi görünse de, aslında uzun süredir bütçede ayrılan bir tutarı temsil ediyor. Fark, politikanın tonu ve sunumu: Artık sosyal asgari geçim, Thodé Komisyonu’nun tavsiyeleriyle somut bir hedef olarak ifade ediliyor.

Uzmanlar ve yerel yöneticiler, yıllık 30 milyon euroluk bütçenin yetersiz olabileceği uyarısını yapıyor. Yine de koalisyon anlaşması, Hollanda hükümetinin Karayip özel belediyeleri için sosyal güvenlik sorumluluğunu açıkça kabul ettiğini gösteriyor ve bu alanda standardı yükseltiyor.